जीभेचे चोचले ...

हॅप्पी वारी !

2010-07-16T14:10:00.002+05:30

आधी होता पाग्या |
दैवयोगे त्याचा झाला वाघ्या |
त्याचा येळकोट राहीना |
अन मुळ स्वभाव जाईना ||

खरंच आमचा येळकोट जाणार कधी ?
काळजी पडली ना बाप्पा !!!!!

तुकोबांनी अवघ्या जणांना उपदेश केला होता -
काया ही पंढरी , आत्मा हा विठ्ठल !

सात पाच तीन दशकांचा मेळा घेऊन चित्तवृत्तीचे प्रस्थान आत्मराजाकडे कधी हो होणार ???

आमची दिंडी अशी निघाली कि
जीभ आडवी येते ...

रसना जिंकली त्याने सर्व जग हो जिंकले ..
पण आमचा येळकोट राहीना ...
मुळ स्वभाव जाईना !

खरंच या जिभेने घात केला आमचा !

हृदय देशी " सावळा सकंकणु बाहो पसरुनी वाट पहातो ! "
पण आमचा जीव क्षेमालागी उतावीळ नाही !!!!!
कारण एकच - चोचल्यांना चटावलेली जीभ !

साधू संतांनी या जिभेला किती समजाऊन सांगितलंय !

जिव्हे सदैवं भज सुंदराणि !
नामानि कृष्णस्य मनोहराणि ...
समस्त भक्तार्ती विनाशाणानी !
गोविंद दामोदर माधवेति !!!

सप्तधातूंनी आणि पंचाकोशांनी बनलेला हा त्रिगुणाचा वारकरी दशेंद्रीयांना घेऊन आत्मराजाच्या दर्शनाला निघाला ....
सात पाच तीन दशकांचा मेळा !
विठोबा तेथ वाट पाहे ...
हे जिव्हे , हे रसने ... हे मातृकेच्या माये .. तू पण हो या दिंडीत सामील !

खरंतर जीभ पण काही सामान्य नाही .
आमचे तुकोबा म्हणतात -
जिव्हा जाणे फिके मधुर क्षार |
येर मास परि हातासि नकळे ||

जीभ आणि हात एकाच मांसाचे बनलेले आहेत ...
पण भल्या मोठ्या हाताला रसाची ओळख नाही !
पण बत्तीस दातांनी वेढलेल्या जिभेला मात्र मधूर , खारट आणि फिके कळते !

मन बुद्धीसह अहंकाराचे स्फुरण | श्वासांचा उगम जेथोनि रे ||
जाईन मी प्रेमे , तिथे माय माझी | भक्तजन वत्सल विठू माई ||
चित्तवृत्ती होवू दे , सरळ निर्मळ | परपीडा गरळ , टाकी वेगी ||
जिव्हेचे रमण रामरंगी होवो | स्मरण जनार्दनाचे सर्वकाळ ||

चला निघतो आता !

पुंडलिक वरदे हरी विठ्ठल | श्री ज्ञानदेव तुकाराम ||
पंढरीनाथ महाराज कि जय !!!!

हॅप्पी वारी!!!

डब्बा

2010-02-17T00:57:00.000+05:30

प्रचंड खर्च होवूनही अमूक येका निर्मात्याचा चित्रपट डब्ब्यात गेला असा शब्दप्रयोग करणे समयोचित नव्हते..
त्यास यथायोग्य कारण असे की डब्बा ही कोणीही जिव्हा उचलून तालुकेस स्पर्श करावा अशी भौतिक वस्तू अजिबाऽऽऽऽऽत नाही असे आमचे ठाम मत आहे!!!!!!!!!!

डब्बा हा स्थूलरुपाने एक धातूजन्य आकार जरी असला तरी त्याच्याबरोबर अनेक जीवांचे भावबंध जोडलेले असतात!!!

डब्बा ऐनवेळी न सापडल्यामुळे अनेक अनर्थ प्रातःसमयी ग्रामीण जीवनात घडतात असे ऐकून आहे..असोऽऽऽ!
येक मात्र सोळा आणे सत्य की डब्बा ही काही सामान्य वस्तू नव्हे.

महाजालावरील समस्त प्रज्ञावंतांच्या निदर्शनास मी नम्रपणे आणू इच्छितो, की आंग्लदेशीचे युवराज भारतभेटीवर आले असताना त्यांनी "डब्बेवाल्यास" व्यवस्थापनविश्वाचे वैश्विक आश्चर्य असे संबोधले होते!
त्यास कारण तो डब्बा सामान्य डब्बा नव्हता..
तो आहे"खाण्याचा" डब्बा.

लहानपणी शाळेच्या दप्तरातील एक महत्वाचा घटक म्हणजे खाउचा डब्बा!
कुणाच्या डब्ब्यात काय आहे हे निरागसपणे पहात शाळांमधून बाळगोपाळांच्या झडणा-या पंगती हा कालत्रयातीत असणारा चिरंतन प्रकार आहे. कधीकाळी या डब्ब्यांनी भाजीपोळी असायची तिथं आता जास्त ब्रेडचे प्रकार किंवा सॅंडविचेस दिसतात पण शेअर करुन खाण्याची वॄत्ती हे बालपणाचे खरे वैभव आहे.हे कदाचित कधीच नाहिसे होणार नाही.

डब्बा हा एकट्याने खाण्याचा प्रकार मुळीच नसतो असे सखोल चिंतनानंतर मला उमजले.
जातिवंत आणि अभिजात सुवर्णकारांच्या डबीशी डबा तुलना करून पहाण्यासारखा आहे.
दोन्हींमध्ये कलावंतांची कलाकुसर पहावयास मिळते.

थोडेफार गांभीर्याने मी डब्ब्यावर चिंतन केले.
ते यासाठी की आमचे खटले {सहधर्मचारिणीस मराठवाड्यात केला जाणारा शब्दप्रयोग} आमच्या लघूसंगणकास { आंग्लभाषेत लॅप्टॉप} डब्बा असे म्हणत असल्यामुळे मी हे चिंतन करण्यास प्रवॄत्त झालो.

डब्बा हा खरोखर इतका निषेधास आणि उपरोधास पात्र आहे का असा गहन प्रश्न मला पडला आणि मी "डबडबलेल्या" नयनांनी डब्बा हा विषय चिंतनासाठी घेतला.

विनोदी नट मेहमूदने कुठल्यातरी चित्रपटात

"खाली डब्बा खाली बोतल, लेले मेरे यार, खाली से मत नफरत करनाखाली सब संसार! "

असे चिंतनास पुरवलेले खाद्य स्मॄतीच्या डब्ब्यात कोप-यात होते ते अचानक या निमित्तने वर आले.

जीवशास्त्र शिकवत असताना मला अपरिहार्यपणे मेंदू आणि ह्रदय हे दोन अवयव शिकवावे लागतात.
मेंदू "ब्रेन बॉक्स" नावाच्या डब्ब्यात असतो तर ह्रदयात शाळेतील खाऊच्या डब्ब्याप्रमाणे चार कप्पे असतात असे जाणवले.
खरेच डब्बा ही सामान्य गोष्टच नव्हे!

बालपणीचा काळ सुखाचा असे म्हणतात.
त्या वयात डब्बा म्हणजे बचतीचे बाळकडू होते.
त्यात पैसे साठवून मोठ्ठं व्हावं असं वाटायचं.
पण मोठेपण हे त्या पोकळ डब्ब्याप्रमाणं असतं, आत पैसा खुळखुळला की विवेकाचा डब्बा रिकामा होतो असं कळतंय पण वळत नाही! असोऽऽऽऽऽ...फक्त एक डब्बा माणसाला कूठल्या कुठे घेऊन जातो. चिंतनाचा हा प्रवाह कूठे कुठेऽऽऽ?? असो...

बाकी चित्रपट व्यवसायास " डब्बा कार्यालय" आंग्लभाषेत "बॉक्स ऑफिस" असे म्हणतात.
सार हे की डब्ब्यास सामान्य समजू नये!!!!!!!!!!!!

माझ्यासारख्या उदयोन्मुख साहित्यिकाच्या अभिजात रचनांना कित्येक संपादकांनी अक्षरशः डब्ब्यात टाकले.
"डब-डबलेल्या" नयनांनी मी कुटूम्बास काल म्हणालो की "पहा आमच्या लघूसंगणकास आपण डब्बा म्हणून हिणविता हे खरे पण या डब्ब्यामुळे हे साहित्य मी रसिकांपर्यंत पोहोचवत आहे!"

काहीही असो "गृहलक्ष्मीच्या हातचे(पदार्थ) खाताना, मला साहित्य स्फुरण होवू लागते.
कार्यालयात बसून दूपारचा डब्बा खात खात, कित्तीऽऽऽऽऽऽऽ कित्तीऽऽऽऽऽऽऽऽऽ लिहू असं होवून जातं!

भातातील स्पॅम्स विसरून जावे, पुन्हा चवीने खावे, जीवन-खाणे खातच जावे, असे एक विचारप्रवर्तक काव्य सध्या सूचत असल्यामुळे मी माझ्या कार्यालयात रोजचा डब्बा संपवून त्या काव्यनिर्मीतीचा आनंद घेणे ठरविले आहे.. हॅप्पी डब्बा.. ...
C ya..

कुणी पुरस्कार देता का पुरस्कार ???

2010-02-01T14:30:00.000+05:30

क्या इतना बुरा हुं मै मेरी मां ...
मेरी मां...
मेरी मां... ???

कातर आवाजात आणि जड अंतःकरणाने मी आईस प्रश्न केला !

जीवनावर शतदा प्रेम करणं म्हणजे काय गुन्हा आहे काय ?
माझ्यासारखा आनंदयात्री या हौसिंग सोसायटी च्या पदाधिका-यांना अजून दिसू नये ?
मी गावाला काय गेलो आणि इकडे या लोकांनी पुरस्कार वाटून पैसे संपवले???

तसे माझे आकाशस्थ ग्रहगोलांपासून ते गवताच्या पात्यावर प्रेम.
एकदा असे झाले ...

फुले कळ्यांना पाहून कशी लाजतात आणि त्यांच्यावर त्यांचे हळवे प्रेम कसे आहे यावर स्वतःच्या वहीत भावगर्भ असे लिहित असताना आमचे गणिताचे फुले मास्तर आले आणि आमच्यावर शारीरिक अंगाने शिस्तीची कडक कारवाई केली. अश्याच काही घोर नतदृष्ट अरसिक हितशत्रुंमुळे दुर्दैवाने महाराष्ट्र एका थोरथोर साहित्यिकाला मुकला हे मात्र आवर्जून नमूद करावे लागेल. (तो थोर साहित्यिक म्हणजे मी आहे हे ओघाने आलेच परंतु हे माझ्या विनयशील स्वभावास अनुसरून मी हे कंसात लिहिले आहे.)

सहजीवनास तब्बल एक तप उलटले असतानादेखील कुटुंबाने कधीच एखादा नयन-कटाक्ष पुरस्कार अथवा एखादा " इश्य " पुरस्कार तरी द्यावा परंतु छेछेछे .. आमचे अर्धांग सुद्धा अरसिक आणि करारी बाण्याचे.
आम्ही आमच्या जीवाचे डोळे करून वाट पहातो पण हातात येतात किराणामालाच्या पिशव्या !!!

साखर , तुरडाळ , दुध इत्यादी वस्तूंचे भाव ऐकून आमच्या तरल कर्पुरीत काव्यभावनेचे त्वरित संप्लवन होवून जाते पण असो..

लहान असताना मी एकदा आईला मी विचारलं होतं, आई गं तू राब राबतेस, कष्ट सोसतेस , रोज एवढं छान छान खाऊ घालतेस ...
तुला कधी पुरस्कार हवा वाटतो का गं ?

आई सोज्वळ हसली ! अगदी सात्विक सात्विक म्हणतात तशीच हसली !!!
आणि म्हणाली देवबाप्पानं दिलाय की पुरस्कार...
माझ्या घराच्या वृंदावनाला अक्षय सौभाग्याचं लेणं आहे. बाजूला अंगणात तुम्हा चिमण्यान्चा चिवचिवाट आहे.
अजून काय हवं ?

माझी आई खरोखर आनंदयात्री आहे.
खोटी खोटी नाही !!!

मी बिचारा आणि माझे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य..

2010-01-12T14:00:00.002+05:30

प्रसंगी क्रांतीकारी विचारांनी पेटलेला, महाराष्ट्राचा तमाम युवा कार्यकर्ता वर्ग रचनात्मक असे काही करू लागेल..
अथवा येखादे समयी पाकिस्तानात अथवा स्वात खो-यात झरदारीदादा अर्धोन्मिलीत नेत्रांनी शांतीच्या शोधात जातील..
अथवा मुशर्रफकाका झेन कथांवर व्याख्याने देतील....
प्रसंगी साखरेचे आणि तुरीचे भाव प्रचंड घसरतील....
शक्य आहे की देशाचा कानाकोपरा वीजेने उजळून निघेल...
कदाचित तब्बल दोन महिने मुंबईवर ढग प्रचंड पाऊस पाडत रहातील...
परंतु आमचे कुटुंंब सुधारेल तर शप्पथ!

तर प्रसंग असा बाका की आमच्या नेहमीच्या स्वभावास अनुसरून आम्ही स्वगत व्यक्त करत होतो.

आम्ही प्रचंड निर्भीड आहोत हे जरी त्रिवार सत्य असले तरीही कुटुंबकबीलेवाले आहोत.
आमची जीभ सुद्धा फक्त खाण्यासाठी नाही तर "ब्र" म्हणण्यासाठी कधीकधी पुढे येत असते.
तथापि कोणाला तरी प्रत्यक्ष बोलावे अथवा त्याचे प्रबोधन किंवा उद्बोधन करावे असा बाणेदार विचार डोक्यात येतो न येतो तोपर्यंत आमच्या औकातीचे आम्हास तीव्र स्मरण होते आणि कसेबसे हसून आम्ही चिंतनात मग्न होवून जातो.

प्रचंड महागाईच्या काळातसुद्धा नमनलाच घडाभर तेल ओतण्याचे कारण एक की आम्हाला अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य असूनसुद्धा आम्ही स्वगतावर भागवत असतो.

लोक नीट सांगितलेले ऐकत नाहीत म्हणून मुल्ला नसरूद्दीन गाढवाशी बोलायचा.

आम्ही मात्र स्वतःशीच बोलत असतो.
येकूण येक तेच ते. गाढवाचा एक विशेष गुण असा की ते विनातक्रार जगतं.
आम्हाला पण कोणाविषयीच कसलीच तक्रार नाही.
फक्त स्वतःशी बोलत असलो की कुटुंब भडकते.

येखाद्या दुष्ट ग्रहाची दशमस्थानी तेवढी वक्री नजर नसेल,जेवढी आमच्या कुटुंबाची आमच्या खाण्यावर आणि बोलण्यावर म्हणजेच जीभेवर असते.

या तमाम लेखनप्रपंचाचा गोषवारा असा की आम्हाला स्वतःसोबत बोलण्यापुरतेसुद्धा अभिव्यक्तिस्वातंत्र्य उरले नाही.
खरंच "मी" कोणीही नाही..
फक्त एक गॄहीतक..

एका मित्राने ऐकवलेली गोष्ट आठवली.
एकदा मुल्ला नसरुद्दीन त्याच्या गाढवाबरोबर राजवाड्यात गेला आणि सरळ सिंहासनावर बसला.
राजसिंहासनावर बसलेला मुल्ला पाहून पहारेकरी चमकला.
तो मनाशीच म्हणाला कदाचित्‌ हा खूप मोठा किंवा राजाच्या मर्जीतला असला पाहिजे.

त्याने मुल्लास नम्रतेने सवाल केला ..
आपण कोणीतरी मोठी हस्ती दिसता.
त्यावर मुल्लाने मान हलवली.- होय़.. आहे.. मी मोठाच आहे.

पहारेकरी- म्हणजे कोण सेनापती का?
मुल्ला- नाही त्याहून मोठा आहे मी.
पहारेकरी- मग तुम्ही प्रधान असणार..
मुल्ला- नाही.. त्याहून मोठा!
पहारेकरी- मग तुम्ही राजे आहात? वेष बदलून आलेले???
मुल्ला- नाही. मी त्याहून मोठा आहे.

पहारेकरी यावर हसत हसत म्हणाला- राजापेक्षा मोठा कोणीही नाही.

त्यावर मुल्ला लगेच उसळून म्हणाला...
होयऽऽ बरोब्बरऽऽ तेच ते.. मी "कोणीही नाही" आहे.

जोपर्यंत "मी कोणीतरी आहे असे वाटत असते तोपर्यंत खरे मोठेपण नाही जेव्हा मी कोणीही नाही असे वाटते तेव्हा मात्र राजाहून मोठेपण सहजच येते."

चलाऽऽ तर मग आपण कोणीही नाही असे रहावे...

माउलींची ओवी आठवली-

येथ जाणीव करी तोचि नेणे ।
आथिलेपण मिरवी तेचि उणे।
आम्ही झालो ऐसे म्हणे ।
तो काहीचि नव्हे ॥

असो...
हॅप्पी गाढव. हॅप्पी नसरुद्दीन.. !!!

मातॄके वो माये

2009-11-19T16:12:00.000+05:30

कठीण आहे मास्तर.
मोठेपणाचा सोस आवरणं म्हणजे महाकर्मकठीण.
लहान होता येणं महा कठीण.
आयुष्य अवघं पाण्यावर रेघा ओढत जातं निघून.
अवघ्या अडचणींचं कारण जीभ अन्‌ तिचे चोचले.
हे चोचलेच संपत नाहीत.

गोडानंतर तिखट अन्‌ पुन्हा मग गोड...
चोचल्यांच्या नित्य नूतन मागणीनं वेडावलेला मी सुसाट मनाच्या गाभा-यात शिरलो.

माउलीला म्हणालो. तू संसारश्रांतांची साउली... तूच सांग या चोचल्यांचे काय करू? मी अडाणी प्रापंचिक. तुझ्यासारखा काही योगी नाही आणि पावन मनाचा तर त्याहूनही नाही.
कैवल्यमौक्तिकांचा चारा वेचणा-या परमहंसांची तू जननी.
माझ्यासारख्या कावळ्यांच्या तोंडीसुद्धा दहीभाताची उंडी लावणं तुलाच जमतं. उगाच तुला माउली म्हणत नाही सारे.

माउलींची मुर्ती नेहमीप्रमाणे प्रसन्न आणि आश्वस्त. काहीच बोलली नाही. नुसतीच हसली आणि एका अभंगाची गुणगुण कानावर पडली.

रसने वोरसु मातॄके वो माये । रमणिये माये रमणिये ॥
रसने वोरसु मातॄके वो माये । रामनामामॄत पी जिव्हे ॥
निवॄत्तीदासा प्रिय । जिव्हा मातृके माय रमणिय ॥

प्रौढत्वी निज शैशवास जपणे

2009-11-14T08:49:00.002+05:30

" एवढे ताडमाड वाढलात. पण तुमचं लहानपण काही गेलं नाही. "

प्रातःसमयो तो पातला आणि आमच्या सुब्बालक्ष्मीचा खणखणीत सुप्रभात कानावर कडाडला.

घर आवरता आवरता माझ्या नाकी नऊ येतात पण तुम्हीऽऽ ??? तुम्ही सुधाराल तर शप्पथ... :X

मी म्हणालो.. "हे बऽऽघऽऽ, शपथ हा शब्द मराठी भाषेतला संवेदनशील असा शब्द आहे. हे शपथ सारखे शब्द जरा हळू बोल. आपण सामान्य माणसं. पोरंबाळं आहेत आपल्याला...केशवसुतांच्या तुतारीची परंपरा सांगणारे बोरुकुशलदेखील हा शब्द ऐकून हल्ली टरकतात... आपण आपला सुखेनैव प्रपंच करावा आणि राज्य परिवहन मंडळाच्या एस. टी. प्रमाणे सहनशील असावं."

आंदोलनाचा पवित्राच नेहमी घेणारे आमचे अर्धांग हे ऐकेल तर शप्पथऽऽ ! (जीभ चावतोय.. क्षमस्व)

केशवसुतांच्या तुतारीचा प्राण जरी आजकाल क्षीण होत असला तरी प्रौढत्वी निज शैशवास जपणे या बाण्याचे मात्र मला विस्मरण झाले नाही. पोकळ मानसन्माच्या आणि तकलादु मॉडेस्टीच्या नाटकांमध्ये बालपणीचा सुखाचा काळ हरवून गेला.

लहानपण दे गा देवा..

म्हणत आर्त जागवणारे तुकोबा असं का म्हणतात ते खरोखर जाणवू लागलं.

हे लहानाहून लहान झाल्याशिवाय कसं कळेल?

माउलींची ओवी आठवली.

"तेथ व्युत्पत्ती अवघी विसरिजे । थोरपण जगा सांडिजे । जै जगा धाकुटे होईजे। तया जवळिक माझी ॥"

विद्वत्तेच्या आणि मोठेपणाच्या फाजील कल्पना फेकून देऊन जो जगासमोर धाकुटा झाला त्याला देवाचे सानिध्य लाभते.

वाळूत वेचून आणलेल्या शंख शिंपल्यांची, पोहे खाताना त्यातून वेचून खाल्लेल्या शेंगदाण्यांची, पहली तारीख पर मिळणा-या चॉकलेटपेक्षा चवदार असणा-या लेमन ऑरेंज गोळ्यांची, चिखल उडवत..घसरून धप्पकन्न पडत चिंब झेललेल्या पावसाच्या मौजेची आठवण पुन्हा पुन्हा येत रहाते.

चलो निघतो आता.

हॅप्पी बालपण आणि हॅप्पी बाल दिन"..

जाता जाता रहावत नाही म्हणून सांगतो..

आंदोलनं करताना आपण फेकलेला दगड सहन करणारी एस. टी. सर्व ठिकाणी असेल असं नाही.

मुठीत गोळ्याबिस्कीटांची दौलत घेऊन जाणारे बाळगोपाळ त्याच चिमुकल्या मुठीत त्यांचा इवलासा जीव घेऊन शाळेपर्यंतचा प्रवास करत असतात.

चलो सी. या.

इंटेलेक्चुअल लाईफची पॅराडॉक्सिकल डेस्टिनी

2009-10-25T16:05:00.001+05:30

थो.प.त.(थोर्थोर पर्यावरण तज्ञ) अंतूकाकांच्या घरचा फराळ माझ्यासाठी अत्यंत महत्वाचा. :)

शुद्ध तुपाचं लेणं घेऊन येणारा एकेक लाडू असा चीनच्या विस्तारासारखा.

त्यावर तिबेट आणि तैवानसारखे सुक्यामेव्याचे तुकडे.

हा लाडू तोंडात "माओ अथवा न माओ", मी मात्र फराळासाठी पाच सहा किलोमीटर चा "लॉंग मार्च" करून जात असतो.

अंतूकाका घरीच भेटले.

येणारा काळ हा मानवजातीसाठी कसा असेल या विवंचनेने अंतूकाकांचा मुखचंद्रमा मलूल झाला होता.

काकूंना मात्र यातले काही कळत नाही.

आल्यागेल्यांचं आतिथ्य करावं, पोराबाळांच्या सुखी संसाराच्या बातमीनं भरून पावावं, दरवर्षी फक्त दीवाळीच्या सुट्‍ट्य़ांमधे भेटायला येणारी चिमणी पाखरं !

त्या नातवंडांच्या आठवणींचं गोकुळ आणि परत नव्या सुट्‍टीची वाट पहाणं यात या माउलीचं कालक्रमण होत असतं..

"दीवाळीच्या सुट्‍टीतच भेटायला येतात रे.

उन्हाळ्यात येवू शकत नाहीत कारण कुठंतरी ट्रीपला जातात.

पुन्हा वर्षभर त्यांची वाट पहायची ...

आणि यांचं काहीतरी जगावेगळंच असतं...

यंदा दीवाळीत नवीनच खुळ..

नातवांना म्हणाले की फटाके आणायला नकोत.

पर्यावरण बिघडतं म्हणे त्यामुळं.

मुलं हिरमुसली होवून गेली.

मीच सुबोधला म्हणाले, जा घेऊन ये त्यांच्यासाठी फटाके.

मी समजावेन ह्यांना.. "

काकू म्हणजे अंतूकाकांच्या इंटेलेक्चुअल लाईफची पॅराडॉक्सिकल डेस्टिनी आहेत.

त्यांना अंतूकाकांचा वैचारिक दॄष्टीकोन उमजत नाही. :O

एक मात्र खरं की या काकूंच्या हातचा फराळ अमॄतातेही पैजा जिंके असा..

अंतूकाकांच्या पर्यावरणाच्या लंब्याचौड्‍या बाता ऐकत ऐकत मी काकूंनी दिलेला फराळ संपवला आणि निरोप घेतला.

हॅप्पी पर्यावरण !

ओबामा लाईटेड ऑईल लॅम्प्स

2009-10-15T22:33:00.001+05:30

माझ्या जीवनातील फर्स्ट आणि लास्ट लेडीसमोर मी अत्यंत पडिक चेहरा करून म्हणालो.
तुला अमेरिकेची फर्स्ट लेडी कोण हे ठाऊक आहे का? :)
कुटुंब कडाडले, "कधी लातूरच्या बाहेर नेऊन माहीत आहे का?" :X
मी मक्ख्ख चेहरा करून म्हणालो.. "तसं नाही गं!"
आपल्या मिशेल वहिनी आहेत नं, ओबामाच्या मंडळीऽऽऽ... त्यांनी किनई ओबामाभाऊला दिलेला फराळ दीडशे जणांना व्हाईट हाऊसात वाटला म्हणे !
"तुम्ही बातम्या सुद्धा फराळाच्याच वाचा फक्त"। :X
ओबामा लाईटेड ऑईल लॅम्प्स असे वाचले आणि धन्य झालो.
चला ओबामाभाऊ ने "तेलाचे दिवे लावले एकदाचे !"
आखाताच्या तेलाचा दिवा आजवर या व्हाईट हाऊसच्या काळोखाला उजळत आलाय.

ओबामाभाऊने आता दीवाळीनिमित्ताने एक करावे ...
दिवाळीत आता फटाके आफगाणिस्तान आणि इतर ठिकाणी वाजवायचे सोडून पाकिस्तानात वाजवावे.
आणि महत्वाचे म्हणजे ते "चीनी फटाके " नसावेत.
असो.. निघतो आताऽऽ
हॅप्पी ओबामा॥ हॅप्पी व्हाईट हाऊस आणि हॅप्पी दीवाळी !!! :)

मोहीम - फराळ २००९

2009-10-14T13:22:00.003+05:30

आता गडावर आमचा हककानु चालणार नाही हे मनी समजोन आम्ही प्रपंचात गुमान रुजू आहोत. :(((
परि झगडियात उगाच गनिमासी भिडणे होवो नये ऐसा विचार मनासीच करोन गुमान राहणे. :|
आम्हासिवाय का कोणी विवाह नाही केला काय ??? :O
कैसे त्यांचे घरधनीणीचे सलगी देणे !!!! >>>>:)<<<<<
कैसे मीठे मीठे बोलणे !!!! >:)<
पण अफसोस...
आम्हास त्यांचा हेवा वाटतो।

आमचा गनिम म्हणिजे आमचे खटले...
कधी आमच्या चवदा वरुषांचे इमानदारीस, पाईकगिरीस अथवा चाकरीस स्मरण करून गनिम एक लफ्ज सीधा बोलत नाही. असोऽऽ

तैसीयात हा सणासुदीचा काळ..
आपले चाकरास गुबारून गोमटे गोमटे येक दोन फराळाचे पदार्थ द्यावे अन्‌ नाचीज जिंदगीभरचा गुलाम करोन ठेवावा ऐसे मनी बहोत वाटते. पण अफसोसऽऽऽऽ

एक बहुतही खास चीज माणसला नियतीने दिली आहे.
ती म्हणजे नींद..
गनिमास नींद येताच सैपाकगडावर मोहीम आहे.
मग सरनौबत, बारगीर, शिलेदार, जुमलेदार आणिक सुभेदार अवघियांना चकवा देऊन लूट करणार आहोत.
अलबत्‌ सी या.. हॅप्पी मोहीम..

फराळ् २००९

2009-10-09T09:45:00.002+05:30

एकवार डब्ब्यामधुनि फिरो तुझा हात :)
शेवटचा तो लाडू मजला देई तू प्लेटात :) :) :)

असा भावपूर्ण स्वर लागला होता की काय सांगावं :)

परि व्यर्थ मास्तरऽऽऽ व्यर्थ ... (स्वगत)
खटले कडाडले - खबरदार जर टाच मारुनी याल पुढे...
हा फराळ बनवून संपेपर्यंत इथे पाऊल टाकायचे नाही :। बाहेर व्हा सैपाकघरातून आधीऽऽऽऽऽऽ... :।

असोऽऽऽ
संयम आणि समजूतदारी यामुळेच आजवर आमच्या गृहस्थजीवनाची युती टिकुन आहे .... :)
युती म्हणा अथवा आघाडी...
श्रेष्टींचा (पक्षी- अर्धांग) शब्द मी झेलत असतो...
त्यामुळे पक्षात थोडीतरी किंमत आहे....
काय करणार ??
मजबूरी का नाम ...... :)
असोऽऽऽ
बंडखोरीची भाषा करायचे मनात येते हो कधी कधीऽऽऽ पण
मग खायला मिळणार नाही... :)
म्हणून टोकाची भूमिका घेऊन कसे चालेल ?
चला निघतो आता ...
रात्री गुपचुप डब्यावर डल्ला मारायचा आहे।
चला निघतो आता .... :) :) :)
हॅप्पी डल्ला ऽऽऽ ! सी या।

लोकसेवेचं व्रत

2009-09-21T12:05:00.004+05:30

दोन ठिकाणं अशी आहेत की जिथं माणसानं लाज गुंडाळून ठेवावी.
एक डॉक्टर कडे गेल्यावर आणि दुसरे देवाचे नाम गाताना.

तुका लाज सांडोनि नाचे किर्तनी.. हेच कळाले नाही तर मराठदेशाची ओळख कशी होणार भाऊ?

या लिस्ट मध्ये एक नांव अजून येणे आहे.
माणसाने रोगोपचार करून घेताना आणि किर्तनात लज्जा बाळगू नये हे तर खरेच
पण ऽऽऽ होय बरोब्ब्ब्बऽऽऽरऽऽऽ.. खाताना सुद्धा मुळीच लाजू नये.

पक्ष-पंधरवडा सरला की मी दसरा दीवाळीची वाट पहात असतो.

माझे पेपरवर्क सुद्धा तयार असते.
आज आपणास दुपारी कोणा(कोणा)कडे आणि संध्याकाळी कुठे(कुठे) सदिच्छा भेट द्यायची आहे याचे वेळापत्रक "प्लॅन--> एक्झीक्यूट ---> अचिव्ह " असे परफेक्ट तयार असत्ये !

ठरल्याप्रमाणे मी काल बंडूकाकांकडे गेलो.

आनंदवनात एक बाबा आमटे होवून गेल्ये होत्ये.
त्यानंतर आमच्या बंडूकाकांनी लोकसेवेचं व्रत घेतलं.

काकू कुणाशी तरी फोनवर बोलत होत्या
" होय .. सायंकाळी येतोय आम्ही..
.....
यावर्षी फोटोग्राफर विसरू नका....
आणि फराळाच्या पाकीटांसह मुलं सुद्धा दिसली पाहिजेत फोटोत.. आमच्या सोबत..
.....
काय म्हणालात?
मुळीच नाही... त्यांना कपडे नवीन घालू नका..
त्यांचे अंगावरचेच असू द्या...
ऍम्बियेन्स क्रिएट झाला पाहिजे नंऽऽ ऍम्बियेन्स!..

काकूंनी फोन ठेवला..

ओशाळं हसत बंडूकाका म्हणाले " आमच्या सेवाभावी संस्थेचं दशकपूर्ती वर्ष आहे यंदा ! "
या बरं फराळाला..

माझ्या समोर फराळाचं एक पाकीट बंडुकाकांनी पुढं केलं..

मी म्हणालो..
"असू द्या बंडूकाकाऽऽऽ , मला देण्या-ऐवजी एखाद्या गरजूला द्या ..
फोटोत एखादा मुलगा जास्तीचा असला, तर आणखी चांगला ऍंबियेन्स क्रिएट होईल " ..
निघतो आताऽऽ !
हॅप्पी ऍम्बियेन्स !!! सी या...

दंभेचि असतो मेलो

2009-09-07T00:04:00.002+05:30

मॅन इज हिडन इन हार्ट ऍन्ड नॉट हेड असे कुणीतरी म्हटले होते.
पण जगातील काही विचारवंतांचे मत याबद्धल भिन्न आहे.
हे विचारवंत कोण असे कुतुहल आपणास असेल..
पण असो. मॉडेस्टीने आमचे तोंड बांधून ठेवले आहे. (पहा ते विचारवंत आम्हीच आहोत हेसुद्धा आम्ही कंसात लिहत आहोत.)
आमचे आपले क्षुल्लक मत असे की "मॅन इन नायदर हिडन इन हेड नॉर हार्ट बट हिडन इन टेस्ट बड्स"..
चव जशी किंवा अभिरुची जशी तसा माणूस.

मला एक सज्जन म्हणाला, मित्रा तू सारखे सारखे ओव्य़ा आणि अभंग लिहीत असतोस ब्लॉगात...
मित्रा, याचा तुला नसेल तरी इतरांना वात येत असेल. काय या ओव्यांमधे असं?

काय बोला आता?

असते एखाद्याची आपापली टेस्ट.
बाकी आमचे एक बरे आहे. आडाणी आहोत म्हणून वाचलो.
तुकोबा ज्ञानोबांचे उरलो तरी.
आमचे तुकोबा म्हणतात-
बरे झालो देवा कुणबी केलो! नाहीतरी दंभेचि असतो मेलो ||

आडाणी आहोत, हेपण आमचे बरे आहे अन्यथा मनाच्या गाभा-यात सावळा नाद गुंजला नसता.

मराठी भूमीची..संतभूमीची ती आर्त आहे.
टाळचिपळ्य़ांच्या संगतीत गगनाला भिडणारा हरिनामाचा घोष हे या मातीचे वैभव.
या मातीनं जीवनाला खरी चव आणली.

परत तुकोबा आठवले.
खादलेचि खावे वाटे । भेटले भेटे आवडी ॥
वीट नाही पांडुरंगी । वाटे अंगी आर्त ते ॥
तुका म्हणे पोट भरे । परि ते उरे भूक पुढे ॥

चला, निघतो आता. हॅप्पी भूक

हॅप्पी गणेशोत्सव

2009-08-26T21:39:00.003+05:30

शेवटी झाले.
गणराय पावले आणि दुष्काळाचे सावट दूर झाले.
देशातील तमाम नेते जन आणि आम्ही स्वतः सचिंत होतो की कसे व्हावयाचे?
कसे व्हावयाचे?कसे व्हावयाचे?

नेते असो अथवा आम्ही.. आम्हा दोघांनाही खाण्यास मिळेल की नाही ही चिंता असते. असोऽऽ
पाऊस जर पडलाच नाही तर, पिकणार काय अन्‌ खाणार काय?
पहा फिरून फिरून विषय तेथेच येतो.ते म्हणजे खाणे!!

खाण्याचा गंभीर प्रश्न उद्भवणार असल्यामुळे आम्ही गणरायास साकडे घातले.

गणरायाचे उदर विशाल.
अनेक अपराध पोटात घालून पुन्हा वरदहस्त तयार.
अहो तो तर मुलाधारस्थित बाप्पाऽऽ !
तो जर हलला की सारेच कोसळेल की..

तसे गणपतीचे आम्ही सर्व भक्त जरी एकमेकांशी भांडत असलो तरीही गणराय दयाळू!
त्याला सर्व सारखेच.

दुष्ट आणि सुष्ट !सारखेच
चोर आणि साव किंवा सावपणाचा आव ! सारखेच

आस्तिक आणि नास्तिक ! "धार्मिक" आणि "सुधारक" ! सारखेच
गणरायाला सारे सारखेच.

त्यामुळे आमच्या तमाम गाढवपणाला गणरायाने माफ करून टाकले.

कुटुंबाची नजर चुकवून त्या मंगलमूर्तीला मी ऐकवून टाकले...
बा गणराया ऐकऽऽ...
एरव्ही तरी मी मुर्खू । जरी जाहला अविवेकु । तरी तवकॄपादीपकु । सोज्वळु असे ॥

बाप्पांचा राग निवळला अन्‌ शेवटी बरसला बाबाऽऽ !
बाप्पांच्या कॄपेचे मेघ बरसले !

त्या वर्षावात चिंब होत होत बाप्पांना घरी आणले.

आता मात्र धीर धरवेना .
गुरुजींनी यथासांग पूजा सांगितली.
"प्रियन्ताम्‌ न मम " म्हणून झाले..
श्रीकॄष्णार्पणमस्तु झाले.. पण मजसी धीर धरवेना ..

अथर्वशीर्शाचे एक आवर्तन झाले... तरीही धीर धरवेना ऽऽ !!!

माझी चुळ्बुळ पाहून कुटुम्बाने डोळे वटारले.
डोळे मोठ्ठे मोठ्ठे करून मज निष्पापाकडे पाहिलं.. पण तरीही धीर धरवेना!!

कसा-बसा धीर धरला आणि तो प्रसंग आला..
ज्याची इतक्या अधीरपणे मी वाट पहात होतो.
"मोदक"
मोद करोति इति मोदक.. आनंद देतो त्यास म्हणावे मोदक..
तुम्हाला सांगतो .. "जीभेवर मोदक ठेवताना कळते की यास मोदक का म्हणतात".
आमचे खाण्यावरील प्रेम असे बेभान होते की बालपणी आम्ही तीर्थरूपांचे मारास सुद्धा मुष्टीमोदक अथवा धम्मकलाडू असे म्हणत असू...
आम्ही मात्र श्रद्धा आणि सबूरी या दोन्हीचे पालन करत बाप्पांसमोरचा मोदक गुरुजींच्या हातून रीतसर स्वीकारला।

बाप्पांची प्रतिष्ठापना झाल्यानंतर सर्वजण तिथून हलेपर्यंत आम्ही बराच वेळ वर्तमानपत्र चाळण्यात घालविला.
आता मात्र धीर धरवेना.
तिथं कोणीच नव्हतं .
मी आणि फक्त बाप्पाऽऽ !
दोन मोदक गुपचुप उचलून आम्ही दीवाणखान्यातून पसार झालो.

ज्ञानेश्वरी ची ओवी ऑठॉवॉली.. ऑयकॉ .. थॉम्‌बॉ.. थोडं..
हॉ तॉन्डॉतॉलॉ sss मॉदॉख्ख खॉवूऽऽन घेतोऽऽ ऑssधी..

ह्म्म्मऽऽ संपला एकदाचा..

hmmओवी सांगतो. ऐका नीट...

जैसे भ्रमर परागु नेती । परी कमळदळे नेणती ।
तैसी परी आहे सेविती । ग्रंथी ईये ॥

-कठीण काष्ठालाही भेदणारा भ्रमर कमलदलातील पराग अलगद वेचून नेतो..
पत्ता लागू देत नाही कुणाला..

तसाच जो खरा जिज्ञासू आहे तो ग्रंथाचे गूढतम सार घेऊन जातो.
ज्यांना ते उमजत नाही ते मात्र भांडत बसतात..
असोऽऽ

आम्ही मात्र हा मोदक भ्रमराने पराग अलगद वेचावा तसाच अलगद उचलून नेतौत.
आमच्या कुटुम्बास कृपया सांगू नका.
अन्यथा गणरायासमोर नस्ता कार्यक्रम व्हायचा. असोऽऽ..

निघतॊ आता. जय गणराय.
सी या.. हॅप्पी गणेशोत्सव !
सी या. बाय ..

सुशीला

2009-07-04T14:00:00.001+05:30

रविवारचा कार्यक्रम एकंदरीत ठरलेला असतो.
अगदी सकाळी लोकसेवा कटींग सलून मध्ये वर्तमानपत्राचे वाचन होते.
तिथेच जवळ पडलेला फिल्मफेअर व त्यावरील पदुकोणांच्या कन्येचे चित्र त्याकडे दुरूनच एक तुच्छ कटाक्ष टाकून मी पेप्रात डोके घालून सांप्रत परिस्थितीचे आकलन करून घेत असतो.

या कटींग सलूनचे प्रोप्रा.बाबूराव यांच्या खुर्चीत बसून दाढी होईपर्यंत कॉलिनीतील अनेक ब्रेकींग न्यूज कळून जातात.

त्यानंतर बाबूराव आमचे डोक्यावर झपताल धरतात.
लय द्रुत होत गेली की अस्सा काही तन्मय होतो की काय म्हणावं म्हाराजाऽऽ !
सिंगापूरच्या स्पा मध्ये अथवा मसाजाच्या पारलरांमध्ये उधळपट्‌टी करण्याऐवजी महिंद्राच्या हॉलिडे पॅकेजातून एखादा कॉर्पोरेट बंधू या सलूनात आला तर त्याचा हॉलिडे कृतकॄत्य होऊन जाईल याविषयी शंका नसावी.

आय. पी. आर. प्रांताच्या अनेक कल्पना क्रिएटिव्ह गुरुज ना इथे सुचतील.
सर जो चकराये अथवा दिल डुबा जाये.. या सर्व लाख दुखोंकी एकच दवा.. लोकसेवा कटींग सलून !

नंतर घरचे वेध लागतात.
कारण स्नानानंतर एक महत्वाचे कर्म असते ते म्हणजे रविवारचा नाश्ता !

या उपाहारात आमच्या वामांकाचे ( पक्षी- खटल्याचे, सहधर्मचारिणीचे..इ.) पाककौशल्य आणि त्याचे अस्मादिकांनी सहकुटुंब केलेले रसग्रहण.
या दिनी पुत्रद्वयांची प्रातःसमयी शाळेची घाई नसते आणि त्या कार्यास उरकणे नसल्याने कुटुंब चिडलेले नसते.
याचा अपरोक्ष परिणाम त्या दिवसाच्या स्वयंपाकावर होत असतो.

चुरमुरे भिजवून त्यांना पोह्यासारखी फोडणी देणे यास आमच्या मराठवाड्‌यात एक मस्त नाव आहे.
त्याला सुशीला म्हणतात.
कृती-
चुरमुरे पोह्यांसारखे भिजवा.
(विष्णू मनोहरांचे इकडे जर लक्ष गेले तर तेवढेच फुटेज मिळेल असे भाबड्‌या जीवास उगाच वाटते )
गॅसच्या मंद आचेवर कढई ठेवा.
त्यात तेल तापवून जिरे, मोहरींची फोडणी द्या.

कढीपत्ता हा पदार्थ भारतीय दुतावासाने चीनच्या अन्नविभागास कळवला पाहिजे.
असे जर नीट करता आले तर आपण चवीच्या प्रांतात सर्वश्रेष्ठ आहोत असा त्यांचा भ्रम नाहीसा हॊइल तो हॊइलच पण तिबेट मध्ये सुख नांदेल आणि कढीपत्त्याच्या एक्स्पोर्ट स्ट्रॅटेजीज ठरवता येतील.

कांदा आणि इतर मसाला या फोडणीत टाकून आता चुरमु-यांकडे वळा.
त्यात भाजलेल्या शेंगदाण्याचे कुट तीनास एक या प्रमाणात टाका.

फोडणीत हे सारे टाकून झाले की की उत्तम ढवळून घ्या.

मुख्य महत्वाचे हे..की ते प्लेटात येईपर्यंत संयम बाळगा.
मग हा पदार्थ रविवारच्या व्रताचा प्रसाद म्हणून आदरपूर्वक ग्रहण करावा.
यावर थॊडी बारीक शेव आणि कोथिंबीर टाकून सजवू शकता पण त्यास थोडा वेळ लागतो.
हा प्रकार मराठवाडा आणि सीमाभागात सुशीला नावाने ओळखला जातो. याला पुण्या मुंबईत मुरमुरे-उसळ, मुरमुरे खिचडी किंवा चुरमु-यांची उसळ असे संबोधले जाते.

असो..
चोचले पुरवणार त्याला देव देणार !
निघतो आता.
हॅप्पी संडे इन ऍडव्हान्स ! सी या..

आषाढस्य एकादश दिवसे

2009-07-02T12:18:00.003+05:30

आषाढस्य एकादश दिवसे माझा जीव कसा चिंब चिंब असतो.
त्याला तसे महत्वाचे कारण आहे.
उत्तम भिजलेल्या साबूदाण्याची उसळ , फळ फळावळ , बटाटा वेफर्स, भगर, उत्तम दही आणि सायंकाळी साबूदाणा वडा.. ..इत्यादि भरगच्च कार्यक्रम झाला की माझा उपवास कॄतार्थ होतो.

दुडीवरी दुडी गवळणी साते निघाली । गौळणी गोरसु म्हणो विसरली ।
गोविन्दु घ्या कोणी दामोदरू घ्या वो ।तव तव हासती मथुरेच्या वो ॥

प्रेमाचा प्रांतु असाच बाप्पाऽऽ.. एकदा प्रेम वसले की धंदा विसरतो अन्‌ उद्योगही विसरतात..

आमच्या जिव्हेचे तस्सेच झाले आहे.
भाविक लोक आषाढीची वाटुली पहातात..
चैतन्याचा पुतळा नेत्री साठवावा म्हणून पण आमच्या चोचलेबाज जिव्हेने घात केला .. काय करावे?

तुकोबा म्हणतात-
माता के चित्त पुत्र बैठा, कामिनी के चित्त काम ।
लोभी के चित्त धन बैठा, तुका के मन में राम ॥

पण आम्हास खुणावतात ते गुळ शेगदाण्यांचे लाडू आणि साबूदाण्याचे वडे
काय करावे उमजत नाहीऽऽ बाप्पाऽऽ !!

प्रेमाची जातीच ऐसी.. एकदा जीव जडला की मग तो परत कैसा फिरावा?
आमचे जिव्हासुखावरचे प्रेम तकलादु नोहे.

सासू साठी रडे सून । परि भाव अंतरीचा भिन्न ॥
जळो प्रेमा तैसा रंग, जाय भुलोनि पतंग ॥

या प्रेमाचा एकमेव शत्रू म्हणजे आमचे अर्धांग.
ते आमचे खाण्याचे वेड पाहून वारकरी नेतॄत्व तापल्यासारखे तापते. ब-याच वेळा फराळाचे पदार्थ वाटेतच अडून बसतात. ताटापर्यंत पोहोचतच नाहीत.

अर्धांग आमच्या अंगावर खेकसत ओरडते..
हे खाण्याचे वेड सोडा. जरा त्याग शिकाऽऽ..

मी अर्धांगाच्या समोर अश्या प्रसंगी बोलणे टाळतो.
कारण उपवासाचे पदार्थ खाण्यास त्यामुळे प्रतिबंध होईल असे भय वाटत असल्यामुळे, मौनम्‌ सर्वार्थ साधनम्‌ असे मी स्वतःला समजावतो..

असा त्याग काय कामाचा..
जिभेला चोचल्यांची ओढ आणि त्यागाचे सॊंग काय कामाचे??

तुकोबाराय म्हणतात
त्यागिल्याचे ध्यान राहिले अंतरी । अवघी ती परी विटंबना ॥
असोऽऽ

चला निघतो आता..
पुंडलिक वरदे हरी विठ्ठल, श्री ज्ञानदेव तुकाराम । पंढरीनाथ महाराज की जय ॥

हॅप्पी आषाढी .. हॅप्पी फराळ !

घराला घरपण देणारी माणसं

2009-05-22T08:34:00.002+05:30

माझं डोकं खाऊ नकाऽऽऽ!!!
सहधर्मचारिणीचे निर्वाणीचे बोल कानावर पडले आणि बंडू शांत बसला.

बंड्‌याला मागच्या आठवड्‌यात झालेला भयंकर प्रसंग आठवला.

त्याची बायको त्याच्यावर ओरडली होती, " तुझ्या डोक्यात शेण भरलंय शेण!"
बंड्‌याची विनोदबुद्धी नको त्या प्रसंगी जागी झाली. तो बायकोला म्हणाला,"आता मला कळलं, तू माझं डोकं का खात असतेस ते!"..

आणि बंडोबाचे पुढील चार-पाच दिवस हाल झाले हे वेगळे सांगायला नको.

परस्परांचे डोके खाण्यासाठी लग्न करतात हे शाश्वत सत्य आहे.

"नातिचरामि" (अतिरेक करणार नाही) हे वचनसुद्धा बिचारा नवराच लग्नात स्त्रीला देत असतो. अशी प्रतिज्ञा स्त्रियांना घेण्याची कल्पना त्या काळी कुणाला सुचली नाही हे आश्चर्यच आहे.

सॉक्रेटिस एकदा म्हणाला होता. "लग्न जरूर करा. कारण जर पत्नी समजदार मिळाली तर तुम्ही चांगले नागरिक बनाल आणि जर भांडणारी मिळाली तर तुम्ही चांगले तत्वचिंतक बनाल".
तर निष्कर्ष काय? तर तत्वज्ञानाचा प्रांत सुसमॄद्ध करणाचे थोर्थोर कार्य नवरा-बायकोच्या भांडणाने आजवर केले आहे.

असं म्हणतात की नवरा बायकोच्या भांडणात ब्रम्हदेवसुद्धा पडत नाही.
बुद्धीचं देणं माणसानं नीट वापरलं नाही की बोंबाबोंब झालीच संसाराची.

शिकल्या सवरल्या लोकांपेक्षा अडाणी लोकांचे संसार नेटके होतात त्याला कारण बुद्धीचा फाजील अहंकार नसतो तिथे. बुद्धी हे तो देणे ईश्वराचे. पण परस्परांच्या बुद्धीचे अन्‌ कर्तॄत्वाचे कौतुक न वाटता अभिमान आड आला की मग सारेच मुसळ केरात !

माउलींची ओवी आठवली.
नवल अहंकाराचिये गोठी । न लगे अज्ञानाचिया पाठी ।
सज्ञानाच्या झोंबे कंठी । नाना संकटी नाचवी ॥
अहंकाराच्या गोष्टीचे नवल कसे विलक्षण ! अज्ञानी, आडाणी माणसाला नसतोच मुळी अहंकार.. पण सज्ञान माणसाच्या कंठात नेकटाय सारखा लोंबतो आणि अनेक संकटांना आमंत्रण देतो.

बंड्‌याच्या बायकोचे उद्या स्त्रीमुक्ती चळवळींसमोरील आव्हाने या विषयावर व्याख्यान आहे.
त्याला जावं की नाही हा प्रश्न पडलाय? बघू या !!!
आधी जेवतो पोटभर मग त्यावर विचार करेन म्हणतो.
सी या. बायऽऽऽ !!

भजन करावे गाढवाचे .. पाय धरावे बायकाचे ...

2009-05-20T20:22:00.001+05:30

अहोऽऽऽऽ, ऐकलं काऽऽ ?
ऐकलं काऽऽ ?ऐकलं काऽऽ ?ऐकलं काऽऽ ?
( कोरा कागज था ये मन मेरा हे गाणं आठवा अन्‌ मग त्यातील तेरा तेरा तेरा प्रमाणेच इथलं ऐकलं का? ऐकलं का? ऐकलं का? गॄहित धरा.)

कुटुंबाच्या हातात वर्तमानपत्र..
मी चाट पडलो.
आश्चर्यातिरेकाने मला काहीच सुचेनासे झाले.

हातात लोकमत चे हेडलाईन कुटुंबाने सस्मित चेह-याने दाखविले.

बायकोचे ऐका अन्यथा पस्तावाल ..
"बीवी जो बोलती है वो सुनो" हा दस्तुरखुद्द सर्वोच्च न्यायालयाचा निर्णय असल्याची हेडलाईन पेपरात दाखवताना कुटुंबाच्या चेह-यावर आनंदाचा वसंत फुलला होता.

शहाण्या माणसाने बायकोचे ऐकावे, हा संदेश आजवर प्रत्येक धर्मग्रंथाने दिला आहे.

कांचनमॄगाची शिकार करण्यासाठी स्वये प्रभू रामचंद्र गेले होते तिथं आपण किस झाड की पत्ती?? असो.

पत्नीच्या उपहासाला उत्तर द्यावे म्हणून महाकवी कालिदास घर सोडून बाहेर पडला. जर तो बाहेर पडला नसता तर कुमारसंभव संभवले असते का?

तात्पर्य बायकोने जे सांगितले ते निमूट ऐकावे..

बायकोचे ऐकून माणूस अनेक भानगडींमध्ये अडकतो पण न ऐकण्यामुळे नित्य डोकेदुखीचा त्रास जडू शकतो.
त्यामुळे, दगडापेक्षा वीट मऊ या न्यायाने ऐकायला काय बिघडते.

नाथांचे एक भारूड आहे,,
भजन करावे गाढवाचे .. पाय धरावे बायकाचे ..

बहुजन समाज चेतवण्यासाठी नाथांनी सर्वसामान्य माणसाच्या भाषेत जीवनमुल्यांची मांडणी केली.
त्याला भारुडांचं रुप दिलं.
भारुडं ऐकताना त्यातील विचित्र शब्दरचनेकडे लक्ष वेधून घेतात नाथ आणि मग निरुपण..

"गाढ वाचे(ने) भजन करा, आणि बा "येकाचे" पाय धरा".

प्रपंच हे तो भोलेनाथाचं ब्रीद..
जरी त्याचं बहिरंग प्रपंचाचं असलं तरी अंतरंग परमार्थरुप होवू शकतं..

बाय दि वे तुम्ही,महादेवाची आरती ऐकली आहे का??
होय होय, महादेवाची आरती??

त्या ओळी आठ्वा.. "ऐसा शंकर शोभे, उमा वेल्हाळा..."..

आदिनाथ शंकर सुद्धा बायकोचे वेल्हाळ वेल्हाळ आहेत.
मग आपण किस झाड की पत्ती..
बायकोच्या सोबत जगलेल्या ,सत्व रज तमाच्या संसाराचं बिल्वदल अर्पण करावं त्याचे चरणी आणि शाश्वताचा शोध घ्यावा.. नाही का?

जय भोलेनाथऽऽ चलो सी या. हॅप्पी बायको, हॅप्पी प्रपंच"....

मोनोलॉग आणि जादूचा दिवा

2009-05-02T16:08:00.000+05:30

एकदा असं झालं...
अतिप्राच्यवस्तू खरेदी विक्री केंद्रात (अज्ञ जीव त्याला भंगाराच्या दुकानात,असा शब्द देखील वापरतात) काही कलात्मक पहावयास मिळते का हे पहावे म्हणून मी गेलो.
तिथं एक सुंदर दिवा पाहिला.
घरात येणारे पाहुणे माझ्या कलात्मक दॄष्टीकोनाचे कौतुक करतात.
पण मी मॉडेस्टी सोडत नाही. मी कुटुंबाकडे बोट दाखवतो..म्हणतो हे सर्व श्रेय़ आमच्या अर्धांगाचे!!! असो..

कुटुंबाच्या मुखातून कौतुकाचे आणि दुर्मिळ असे चार शब्द कानावर पडावे हा एक उदात्त हेतु.
संसार म्हणजे कसा डाय़लॉग हवा, मोनोलॉग नसावा... असा आमच्या मनाचा प्रांजळ मोनोलॉग आहे. पण असो...

तो दिवा मी घरी आणला.
घरी आल्या आल्या मी तो स्वच्छ करावयास घेतला.
कुटुंबाच्या एका "प्रेमळ दॄष्टीसाठी" आम्ही तो दिवा स्वच्छ करावयास घेतला.

कदाचित्‌ आपत्‌कालेषुsssss आमच्या भांडी घासणा-या काकू आल्या नाहीत की त्यांची उणीव मी आमच्या संसाराला कधीच भासू देत नाही.
"वर्षाव पडो" भांड्‌याचा, एक क्षण पुरे प्रेमाचा.." अशी एक स्वगत कविता ती भांडी घासताना आम्हाला सुचली होती. असो..

मुख्य मुद्याकडे वळतो. दिवा घासल्याबरोबर त्यातून एक आक्राळविक्राळ देह विकट हास्य करीत प्रकट झाला.
हुकूम मेरे आकाऽऽऽऽ. त्याचा आवाज आसमंतात गरजला ..

मी त्याला फरमान सोडले "जावऽऽ स्वयपाकघर के कट्‌टेपर जितने भांडे है वो धुउन पुसून जागचे जागी रख दो."
पुढच्या क्षणी तो हे सर्व आटोपून हजर..
म्हणाला हुजूरऽऽ कुछ और हुक्म?
मी त्याला म्हणालो, जाव पोटमें कावळे कोकल रहे हैं, कुछ खानेको लावऽऽ (आमचे खाण्यावर प्रेम) ..
पुढच्या क्षणी जिन्न हातात मॅक्डॊनाल्ड चे पार्सल घेवून हजर. आय ऍम लव्हींग इट ( हे वाक्य एरवी कुटुंबासमोर म्हणताना सुद्धा माझी फॅ फॅ उडते ).. पर जमाना बदल रहा है..

मला त्या जिन च्या मल्टी-टास्कींग चे हसू आले.
मी त्याला विचारलं, "तू इतकं मल्टी-टास्कींग कसं करू शकतोस?"॥ किंबहुना त्यामुळंच तू जिन्न झाला असशील।
एरवी अक्राळ विक्राळ भासणारा जिन्न रडवेला झाला.
कातर आवाजात मला म्हणाला.. " माझी बायको मानसशास्त्राची प्राध्यापिका होती.. तिच्य़ा टॅलेंटचं मला कौतुक भारी..
ती मला नेहेमी म्हणायची, " संसार म्हणजे मोनोलॉग नको, डायलॉग हवा.
तिच्या या शब्दाला होकाराची मान हलवत हलवत तो पुन्हा कधी मोनोलॉग झाला हे मला कळलंच नाही...
फक्त मी बोलायचो तेही स्वगत...
लग्नाच्या वाढदिवशी एकदा तिच्यासाठी गजरा आणि पैठणी घेवून आलो. ती कॉलेजातून परत येण्याआधी घर मस्त फुलांनी सजवलं.."

मी जिन्न ला म्हणालो "त्यात काय अवघड. तू ते क्षणार्धात्‌ केलं असणार... तू बोलून चालून जिन्न" ..

तो माझ्या अज्ञानाला वैतागून म्हणाला.." नाहीऽऽ आकाऽऽ [:x}तेव्हा मी जिन्न झालो नव्हतो, जीवंत होतो.. उगाच माझं बोलणं तोडू नका".

तर झालं असं की लग्नाच्या वाढदिवशी मी गजरा आणि पैठणी घेवून आलो.
ती घरी परत येण्यापूर्वी मी सारं घर फुलांनी सजवलं.
डायनिंग टेबलवर कॅंडल-लाईट ची तयारी केली.
ती घरात आली .. मी केलेल्या सा-या तयारीकडे तिने एक कटाक्ष टाकला.
म्हणाली तुझं मल्टी-टास्कींग हल्ली वाढत चाल्लंय.. दाखवून घे कुणाला तरी.."

घराच्या गॅलरीत गेलो..
आफाट पसरलेल्या आभाळाकडे नजर टाकली. पडणा-या ता-याकडे पाहून म्हणालो "देवा, या पढतमूर्खांच्या संगतीतून सोडव. अगदी भूत झालो तरी चालेल पण जिन्न बनव, कुणाला उपयोगी तरी पडू शकेन"..

आपला मोनोलॉग ऐकवून जिन्न केव्हा दिव्यात निघून गेला हे कळलंच नाही.
माझ्या पण डोळ्‌याच्या कडा नकळत पाणावल्या..

भेळ

2008-12-23T10:38:00.002+05:30

सासुरवाडीत आमचा निवास असतो ते वेळी आम्हास अनेक उत्तमोत्तम पदार्थ मिळत असतात.

स्वशुरगॄही करी वास, तो येक मूर्ख।
असा दासबोधाचा अभिप्राय असोनही आम्ही आत्यंतिक नाईलाजाने कधी कधी जात असतो तेथे.

मुख्य म्हणजे मला त्या परिसराची ओढ आहे.
वाडी आणि औदुंबर आहेच आहे.
कृष्णामाईच्या कुशीत बहरलेला रम्य परिसर पहाण्याची मौज वेगळीच आहे.
परंतु या सर्वांपेक्षा अति-महत्वाचे व अतिगोपनीय म्हणजे तिथे खाण्याची चंगळ असते.

सांगलीच्या भोरे बंधूंचे आमचे विश्वबंधुत्वाचे नाते आहे.
"भडंग" हा प्रकार जर आपणास माहिती नसेल तर आपले जीणे व्यर्थच नाही तर "भणंग" होय असे आमचे निश्चयात्मक आणि निःसंशय मत आहे.

एकट्या सांगली शहरात भडंग बनवणारे अनेक उद्योजक आहेत.
पण भोरे आणि गोरे हे दोन तिथले सर्वेसर्वा...पैकी "भोरे-भडंग" आम्ही जिव्हाळ्याने खात असतो. सांगलीचा आणखी एक उत्तम पदार्थ म्हणजे तिथली भेळ..

भेळ म्हणजे या विश्वाच्या पसा-यासारखी.
हे विश्व तसे विश्वकर्म्याच्या अनेक रचनांची भेळ आहे.

हॅल्डेन नांवाचा वैज्ञानिक होवून गेला.
तो म्हणाला होता की हे विश्व नुसतेच भासते तितके अजब नाही तर आपण कल्पना करू शकू त्याहीपेक्षा अधिक अजब आहे. निसर्ग आपल्या दुराग्रहाला जिरवत असतो. आपण निसर्गावर मात करु शकू या भ्रमात त्याला नाकरण्याचा, "डिग्नीफाईड गाढवपणा" करत रहातो.

निसर्गाशी मैत्री केली तर ती जास्त फलदायी!

डॉर्विनसारखा अत्यंत निरीश्वरवादी वैज्ञानिकसुद्धा म्हणालाय "निसर्गाशी अनुकूल व्यवहार करावा तर जीवन उत्क्रांत होते"..त्या विश्वात्मक शक्तीला तुम्ही देव म्हणा अथवा निसर्ग म्हणा किंवा चार शिव्या द्या. तिला काय फरक पडतो? एक मात्र खरे की त्या शक्तीला प्रेमानं वंदन केलं तर ती वात्सल्याचा वर्षाव करते. " भावशून्य डिग्नीफाईड गाढवपणापेक्षा भावमयी अडाणीपण चांगलं..

हे विश्व प्रचंड अजब आहे, हे हॅल्डेनचं म्हणणं तसं खरं आहे.

पण जरा भारतीयतेच्या जाज्वल्य अस्मितेने बघा मग दिसेल की विश्वाकडे पहाण्याचा ज्ञानेश्वर महाराजांचा दृष्टीकोन कसा स्वच्छ आहे..

"हे विश्व नव्हे रे माया, ही तर प्रभूची काया"...

माउलींच्या ओव्यांमध्ये पदोपदी ही ओळ येते.. "विश्वात्मके देवे..... सर्वात्मका ईश्वरा... वगैरे वगैरे.."

साक्षर असलेल्या पण संकुचितपणा न सोडणा-या बुद्धीजीवी लोकांचा हा भ्रम असतो की धर्म वाटोळे करतो.
यूरोपचे वाटोळे जीझस ने केले नाही.
प्रेमाची मूर्ती होता ख्रिस्त.
येशू ख्रिस्ताच्या "कार्यकर्त्यांना" तो कळाला नाही.
कानडा राहिला ख्रिस्त..पंढरीच्या राजासारखा..
Queerer to understand..
difficult to percieve...
आपली चर्चेस मधून थाटलेली दुकानं कशी चालणार या भयापोटी गॅलिलीओ सारख्या निष्पाप लोकांना चर्च ने त्रास दिला. पण तो ज्यानी दिला त्यांना ख्रिस्त कळाला नाही. बायबल उमजले नाही.
ख्रिस्ताचे चरित्र फक्त दोनच शब्दांत लिहीता येते..
"लव्ह" आणि "फर्गिव्हनेस"..

धर्म कुणाचेच वाईट करत नाही. फक्त आमचा दुराग्रह वाईट असतो.
मग कधी कधी तो विज्ञानाचा दुराग्रह असेल.

मेंडेल सारखा वैज्ञानिक उपेक्षित राहिला आणि हे जग अज्ञाताचे वस्त्र पांघरुन सोडून गेला. त्याला कारण वैज्ञानिकांचे दुराग्रह!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! नॅगेली ने विनाकारण केलेला मेंडेलचा द्वेष आणि डॉर्विनची प्रसिद्धी यामुळे मेंडेल दुर्लक्षित अवस्थेत मेला. त्याच्या मृत्य़ूच्या सतरा वर्षांनंतर तो जगाला माहिती पडला. वैज्ञानिक दुराग्रहाचा हा सगळ्यात मोठा "बळी" आहे.

मॅक्स प्लॅंक चे एक वाक्य मला खूप आवडते....
Science is what "it"is.. and Religion is what "it "should be!!"

विज्ञान म्हणजे वास्तवाचे प्रकट दर्शन होय, आणि ते वास्तव कसे असावे याचे मार्गदर्शन मात्र धर्म करतो"..

विज्ञानाला स्वतःची चव नाही.
भेळेतल्या चुरमु-यासारखी विज्ञानाला स्वतःची चव नाही ....

पण महत्वाचा घटक चुरमुरेच असतात. त्यात जीवन-रसाचा आत्मरसाचा मसाला टाकून मस्त भेळ बनवावी.. आणि चव घेऊन खावी..

चलो, निघतो आताऽऽऽऽ.. हॅप्पी भेळ... आणि मेरी क्रिस्मस...
सी या..

देणा-याने देत जावे

2008-12-20T18:07:00.000+05:30

ये उन दिनों की बात है..

लग्नानंतर आम्ही काही दिवसांनी सासुरवाडी मुक्कामी पोहोचलो.
कुटुंब खुश्श्श्श!!!

एक दिवस नरसोबा-वाडी आणि दुसरे दिवशी औदुंबरला गेलो.
औदुंबर ला भगवान दत्तात्रेयांचं दर्शन घेवून आम्ही जवळच असलेल्या कवी "सुधांशुंच्या" घरी गेलो.
ज्याला दत्तसांप्रदायाची ओळख आहे त्यानं पराडकरांची भजनं ऐकली नाहीत असं शक्यच नाही.
त्यापैकी बहुतांशी रचनांचे रचनाकार, श्री.ह. जोशी म्हणजेच सुधांशु..

"त्रैमुर्ती अवतार मनोहर..यतिरुपे नटले, आज मी दत्तगुरु पाहिले.."
यासारख्या अनेक अप्रतिम भजनांचे रचनाकार..

सत्वगुणाचा संस्कार असल्यानं अनोळखी लोकांचं आतिथ्य पण कसं प्रेमानं होतं ना!

गीतेचा श्लोक आहे..."सत्वात संजायते ज्ञानं"...

या सत्वगुणातून येणारी जाणीव जोपर्यंत विकसित होत नाही तोपर्यंत खरे ध्यान नाही.
जोपर्यंत खरे ध्यान नाही तोपर्यंत जगाचे खरे रुप आकळत नाही.
जोपर्यंत जगाचे खरे रुप कळत नाही, तोपर्यंत त्याग खरा होत नाही..
जर त्याग खरा झाला तरच "त्यागात शांती निरंतरं" असा गीतेचा संदेश आहे..

माणसं भरपूर काही देतात.
मोठमोठ्या देणग्या सामाजिक संस्थांना देतात.
अर्थात त्याला काही महत्व नाही असे नाही. पण ते एक "स्टीरीओटाईप" बनून जाते अखेर..
देणारे हात आपले नाहीत याचं भान जोपर्यंत नाही तोपर्यंत "इदं न ममः" आकळत नाही.

एका मित्रानं मला एक मस्त किस्सा सांगितला होता.
स्काऊटचे मास्तर एकदा विद्यार्थ्यांना म्हणाले.."बाळांनो, आज समाजसेवा करा!"
बच्चेकंपनीनं विचारलं कशी करतात ती सेवा??
मास्तर म्हणाले, आंधळ्या म्हातारीला रस्ता ओलांडण्यासाठी मदत करायची.."
पोरं उत्साही... त्यांनी एक आंधळी म्हातारी धरून आणली.
चाळीस विद्यार्थीसंख्या एकूण..
वीस रस्त्याच्या या बाजूला आणि वीस त्या बाजूला...
एक म्हातारीला धरुन इकडे आणायचा आणि दुसरा तिला धरून पलीकडे पोहोचवायचा...
अशी थाटात समाजसेवा घडली..

तात्पर्य- सेवेचे खरे रुप कळले पाहिजे...
सेवा स्वतःचा विसर पडल्याशिवाय घडत नाही.
बाबा आमटेंसारख्या आभाळाइतक्या उत्तुंग लोकांनापण सोडून काही कार्यकर्ते निघून गेले..
एन. जी. ओ. हा शब्द वापरण्याऐवजी शिवी दे, असं एकदा माझा एक मित्र मला म्हणाला होता..
सेवेचा पंथ अनाम वीरांचा आहे.
सुनिताबाईंनी लिहिलं नसतं तर पुरुषोत्तम लक्ष्मण देशपांडे नावाचा कलंदर, समाजपुरुषाचा कसा विलक्षण सेवक होता हे कळलेच नसते.

संस्कृत काव्याच्या अभिजात प्रासादाची रचना भास, कालीदासांसारख्या प्रतिभावंतांनी केली पण त्यांची जीवनं अज्ञाताच्या पडद्याआड! त्यांनी आत्मचरित्रं लिहून ठेवली नाहीत.. त्यांना वाग्विलासिनीच्या सेवेपुढे स्वतःची प्रतिमा शून्य वाटली कदाचित..

रणजीत देसाईंच्या श्रीमान योगी मध्ये वाचलेला प्रसंग आहे.
शिवछत्रपतींनी मिर्झाराजेंना विचारलं, "या ताजमहालाचा पाया संगमरवरी आहे का?"
मिर्झाराजे म्हणाले.. "नाही, पण आपण असं का विचारता?"
राजे म्हणाले" आम्ही या स्वराज्याच्या ताजमहालाच्या संगमरवरासारखे आहोत. पण त्याचा पाया ज्या अनेक मावळ्यांनी रचला ते मात्र कातलेल्या पाषाणासारखे.. कुणाच्या नजरेला पडत नाहीत कधी!!

समर्थांनी शिवरायांच्या या गुणाचं पराकोटीच्या प्रेमानं कौतुक केलं आहे..
"आठवावा साक्षेप शिवरायांचा"..
शिवकल्याणराजा.. शिवशंभूराजा..

असो....
मुख्य मुद्याकडे वळतो.
सुधांशुंच्या घरी प्रेमळ आतिथ्य अनुभवलं..
मी माझी डायरी त्यांच्या समोर दिली..
निघताना..
स्वाक्षरी संदेशासाठी.. "
त्यावर त्यांनी एक कविता लिहून स्वाक्षरी केली.

रे यज्ञातून फुलते जीवन..
यज्ञकुंड हे धगधगते..
निजस्वार्थांच्या समिधांतून फुलते..
तप्त तेजाळू दे अवघे यौवन..
रे यज्ञातून फुलते जीवन"..

इदं न ममः हा या भूमीचा उदघोष आहे..

हे माझे नाही... "इदं न ममः"..

हे माझे नाही..हे माझे नाही...हे माझे नाही.. म्हणत म्हणत..
देणा-याने देत जावे..देणा-याने देत जावे..
पण देणारे हात आपले नाहीत याचं भान विसरू नये..

अश्या लोकांच्या इदं न ममः चा प्रवास शेवटी, शरीरापर्यंत येऊन ठेपतो..

अभिषेकीजींचे शब्द कानात तरळून गेले..
"पूजेतल्या पाना-फुला,
मॄत्य़ू सर्वांगसोहळा,
धन्य निर्माल्याची कळा..
नाही पुण्याची मोजणी .
नाही पापाची टोचणी..
जीणे गंगौघाचे पाणी....

खरं तर मरण असं असावं..
जेव्हा येईल तेव्हा येवो पण तोपर्यंत "मना चंदनाचे परि त्वा झिजावे!!!"...

कर्म करताना ही संधी आहे म्हणून.. त्याचा शॊ न करता.. अनाम राहून..
मग मरणे नाहीच.. अंतरीच्या चैतन्यनाथाचा प्रसाद होतो..
****************************************************
वरील थाटात लिहिलेलं असं हे लेखन माझ्या डायरीत वाचून एकदा बायको ओरडली..
"तुम्ही हे लिहीणं बंद करा.. मेलं लोका सांगे ब्रम्हज्ञान..

असोऽऽऽ माणूस जगासमोर "सिंग इज किंग"
पण बायकोसमोर त्याचा अनाडी नंबर वन होऊन जातो..
रब ने कशी बना दी जोडी????? हे त्या रब ला माहिती..

चलो.. निघतो आता..
हॅप्पी जोडी..
सी या...

भिन्नरुचीरसिका..

2008-12-20T10:27:00.000+05:30

जवळपास दीड तप लोटलं असेल. परळच्या दामोदर हॉल मध्ये , रंगमंचावर ठळक लिहिलेल्या कालिदासाच्या ओळी आठवल्या. "भिन्नरुचीरसिका नाटक देई पूर्ण समाधान"...

अभि"रुची" चा अभिजात आणि खानदानी साज, इतका अप्रतिम बाकी कुठल्या रंगभूमीला मिळाला नसेल.
संस्कॄत भाषेच्या रसवैभवानं सुसमृद्ध, शाकुंतल, मेघदूत सारख्या सुरेख रचना असतील किंवा मग वासवदत्तेचं उपगुप्तावर प्रेम सांगणारं बौद्धकाळातलं विरागी नाट्य असेल, या भूमीला अभिजात परिमलाचं अखंड वरदान आहे.

नटराजाची पूजा करून त्या परंपरेला स्मरून इथला "रंगमंच की कठपुतलीयों का खेल सुरु होतो".

॥ यत क्रौन्च मिथुनादॆकम शोकम अवधीम काम मॊहितम ॥
असं कळवळून उच्चारणारे वाल्मिकी ..
क्रौंचपक्ष्याच्या विद्ध ह्रदयाचा वेध घेणा-या बाणातून "सृष्टीचं पहिलं महाकाव्य" जन्माला आलं !!!

प्रत्यक्षाहून प्रतिमा उत्कट..
काय नाही रामायणात???
शिवाची आराधना करून गाणारा, वैभवाच्या राशींवर लोळणारा पण आसक्त रावण आहे.
प्रारब्धयोगनं राक्षसाच्या कुळातच जन्मलेला पण शाश्वताची ओढ असलेला विभीषण आहे.
श्यामल लावण्य असलेल्या रामावर आजीवन प्रेम करणारी जानकी असेल किंवा आपल्या दैवताला उत्तम चवीची खाता यावीत म्हणून उष्टी बोरं घेऊन वाट पहाणारी भाबडी शबरी असेल..
एकेक पात्र कसं "लार्जर दॅन लाईफ"..
बरं नाटककार पण कसा वाल्मिकींसारखा..
निष्पाप लोकांचा दिड-दमडीसाठी वध करणारा वाल्या पण नारदाच्या उपदेशानं अमुलाग्र बदललेला..

रामायणाची सुरुवात करताना तुलसीदासांनी एक सुंदर रुपक वापरले आहे.
" भवानी शंकरौ वंदे, श्रद्धा- विश्वास रुपिणौ..
जगन्माता पार्वती "श्रद्धा" तर आशुतोष भोलेनाथ "विश्वासाचं" प्रतीक आणि मग येते ओळ..

"स्वान्तःसुखायः तुलसी रघूनाथगाथा..."
या रचनेचा हेतु, स्वान्तःसुख एवढाच आहे.

एखाद्या पाकसिद्ध गृहीणीसारखा. उत्साहानं खाऊ घालते. त्यात भिन्नरुची-रसिकाच्या चोचल्यांचं भान आहे आणि चवीनं खाणारे उजळलेले चेहरे बघून ती कशी तृप्त !!

तिला खायला मिळो अथवा न मिळो, इतरांच्या आनंदात तृप्त असते.. "या इतरांच्या आनंदासाठी जगणा-या हळुवार जीवांना आनंदघन भेटून जातो"..

आरती प्रभू म्हणतात..

"परसातील वॄक्षलतांना तू घालीत जावे पाणी..
सुचतील वेडे तुजला, मग सरणावरती काही गाणी.."

भक्तीशास्त्रात कीर्तन हा एक नाट्याचा आकृतीबंध असणारा प्रकार आहे.
समर्थांसारखे विरक्तच ख-या अर्थाने अभिजात कलांचे रसिक असतात.
" लेखन कसं असावं पासून विमळ-कवित्व कसं असावं आणि त्यावर मुकूट म्हणजे, धन्य ते गायनी कळा.."

या सगळ्यांचा वेध दासबोधात घेता घेता समर्थ आपला साक्षेप जागा करून जातात.

संसार हाचि दीर्घस्वप्न। लाभे ओसणती जन।
पुत्र कांता धन, म्हणती माझे॥

मूर्खामाजी परम मूर्ख। जो संसारी मानी सुख।
संसार-दुःखायेवढे दुःख। जगी नाही॥

किर्तनाला त्यांनी "करुणा-कीर्तन" हा शब्द वापरला आहे.
वरचेवर या कलेचं अभिजातपण लोप पावत आहे.
करुणाकीर्तन, नाहीसे होत होत, आता ते "ग्लॅमर-किर्तन-इव्हंट" बनत आहे.

नाट्यात सुद्धा पुल, मतकरी, तेंडुलकर य़ांच्यासारखी "भिन्नरुची-रसिका नाटक देई पूर्ण समाधान" चा नियम अंगिकारणारी रंगभूमी ज्या मातीत आहे, त्या मातीची ओढ माझ्या चोचलेबाज जीभेला का नसावी??

..इथल्या पिंपळपानावरती अवघे विश्व तरावे...

आदि शंकराचार्यांच्या ओळी आठवल्या

" नटित- नटार्ध नटी नट नायक, नाट्य ननाटित नाट्यरते।
जय जय हे महिषासुर मर्दिनी रम्य कपर्दिनी शैलसुते"...

चलो निघतो आता..
हॅप्पी नटराज.. सी या..

आजोबा

2008-12-16T12:14:00.000+05:30

दोन दिवसांपासून पहातोय...
आजोबा शांत शांत आहेत.
गावाला जाणार आहेत आता.
डोळ्याच्या डॉक्टरानं त्यांना प्रवासाला होकार दिलाय.
अन सांगू नका त्यांना... मी पण त्यांना टाळतोय.
तासभर वाचनासाठी समोर.. ते परत जाणार म्हटलं की मी पण कावरा बावरा होवून जातो.

आजोबा म्हणजे हटटी प्रकरण.
त्यांची पण रास धनू..
आता ते पैठणला जाणार आणि तिथून भावाकडे..

पैठण आजोबांचं आवडतं स्थान.
त्यांचे अत्यंत आवडते संत, एकनाथांचं ते स्थान आहे.
मी पण जात असतो तिकडे, नाही असं नाहीऽऽ.

पण नाथसागर जलाशयावर येणारी परतीची, तमा नसणारी, देशोदेशीची पाखरं पहावी म्हणून!
ज्ञानेश्वर गार्डन मध्ये फोटो काढलेत आम्ही फुलांच्या झाडाजवळ बसून.. लग्नाच्या पहिल्या वाढदिवसाला...

आजोबांच्या सोबत मी एकदा, गावातील एकनाथ महाराजांच्या घरी गेलो होतो...

जेव्हा जेव्हा आम्ही तिथे जातो तेव्हा तेव्हा मी आजोबांकडे , शांतपणे पहात असतो..
आजोबांचे थरथरते हात काठीवरून सरकतात आणि सद्भावांची ओंजळ धरून उभे रहातात त्या एकनाथांच्या रांजणासमोर...

डोळ्यांच्या खाचा चिंब चिंब..
मला अजूनही कळालं नाही...
आजोबा हे असं का करतात?
काय आहे त्या एकनाथांच्या वास्तूत तसं?
आणि रडून काय मिळतं?
आपल्याला नाही बाबा हे कळत..

मी पण "श्वास" पहात असताना असाच रडलो होतो.
परसु चे प्रेमळ आजोबा आणि त्यांची घालमेल पहाताना मला माझे आजोबा आठवले..
"व्वा व्वा, चित्रपट असावा तर अस्सा, अशी बडबड करणारे लोक..त्यांचे डोळे दुष्काळाने गांजलेले, बरसत नाहीत..कधीच.. असे लोक आमच्या आजोबांना भेटले पाहिजेत एकदा आणि तेही पैठणला, नाथांसमोर स्तब्ध उभे असताना..भावमग्न..

होतं ना असं कधीतरी, प्रत्येकाचं आपलं आपलं भावविश्व असतं.
माणूस होवून जातो हळवा..

लग्नाला एक तप उलटल्यावर देखील...
सांगली( सासरवाडी आमची) सोडताना... माझी एरवी माझ्यावर भयंकर भडकणारी, कणखर पत्नी सुद्धा खिडकीतून कॄष्णेच्या पात्राकडे पहात, असंच डोळ्यांच्या कडा टिपत असते..

पण मी शांतपणे ड्रायव्हींग करत असतो...
रडून काय मिळतं?
आपल्याला नाही बाबा हे कळत..

आजोबांना वाचून दाखवण्याचा माझा हा शेवटचा दिवस..

मी गाथा घेवून हजर झालो.
आजोबा म्हणाले, " ठेव ते पुस्तक बाजूला.अरे वाचनाचा व्यासंग असावा पण ते नीट उमजले पाहिजे ना.. त्यासाठी वेळ द्यावा, आपण.पैठणला आणखी दोन संत होवून गेले.. अमॄतराय आणि श्रीकॄष्ण दयार्णव ".

अमॄतरायांचं एक पद सांगतो..ऐक नीट..हे संत म्हणजे या मातीचं वैभव आहेत, बेटा..
या देशात जन्म मिळण्यासाठी जन्मोजन्मीचं भाग्य लागतं..

समर्थांच्या चरणी विनटलेले शिवबा असोत वा रामकॄष्ण परमहंसाचे भक्त स्वामी विवेकानंद,
योगी अरविंद असो वा भर सभेत गजानन महाराजांचे आशीर्वाद मिळालेले लोकमान्य टिळक..
आनंदमयी मां ची करुणादॄष्टी असलेल्या कमला नेहरु असोत वा स्वामी चिदानंदांचे आशीर्वाद मिळालेले अब्दूल कलाम.. या देशाच्या कणाकणात संतकॄपेचा परिमळ दरवळतो.

मी म्हणालो, "आजोबा, तो अमृतरायांचा अभंग कोणता, सांगत होता तुम्ही..
मी विचार केला, कदाचित त्यात खाण्याचे काही मिळून जाईल, एखादेवेळ...."

आजोबांनी अभंग ऐकवला..
होता गुरुकॄपा वरदान। तेणे प्राप्त जाले ब्रम्हज्ञान। तेथे संसाराचे भान। आहे आहे, नाही नाही॥
गुरुकॄपेचं वरदान झालेला माणूस, देवदर्शना मुळं परितॄप्त होवून जातो.

मग मी म्हणालो आजोबा, गुरुचं पूजन म्हणजे व्यक्तिपूजन नाही का???? हे चूक आहे ना????

आजोबा शांतपणे म्हणाले- गुरु हा शब्द तुमच्या पिढीनं बिघडवून ठेवलाय खरं तर.. मॅनेजमेंट गुरु, केटरिंग गुरु, डान्स गुरु.. काय काय विचित्र..
मराठी व्याकरणात हा शब्द लघू शब्दाचा विरुद्ध आहे.
म्हणजे जे सर्व व्यापक चैतन्य आहे, ज्यामुळं प्रत्येकाचं अस्तित्व ते तत्व गुरु-तत्व.
ज्ञानोबा, तुकोबा, एकनाथांसारख्या अनेक महापुरुषांमध्ये हे तत्व व्यक्त होत असतं..

ते तत्व सीतेच्या जाज्वल्य पातिव्रत्यात आहे तर वारांगना असलेल्या कान्होपात्रेच्या आर्त आलापात सुद्धा आहे..

शाश्वत सुखाच्या ओढीनं जेव्हा क्षणिक सुखांची क्षितीजं नजरेआड होतात त्या आत्म-मग्न आनंदी वॄत्तीचं बहारदार वर्णन आहे या अभंगात..
आहे आहे, नाही नाही.. म्हणजे आहे तरीही छान, नसले तरीही छान.. पुढची ओळ ऐक..

तुटली संसाराची झेल। भक्ती वाढलीसे वेल। सांजे दिव्यासी तेल। आहे आहे, नाही नाही॥

सेविता सदगुरुंचे कुळ। अवघे त्रैलोक्य गोकुळ। तेथे दास, पुत्र अनुकूल। आहे आहे, नाही नाही॥

को-या घोंगडीचे छीट। मुठभर भिक्षेचे ते पीठ। तेथे भाकरीला मीठ। आहे आहे, नाही नाही॥

पोटी लागलीसे भूक। न म्हणे शिळे साजूक। तेथे पूरणपोळी नाजूक। आहे आहे, नाही नाही॥

अमॄतराय बोले परमार्थ। न करी कोणासी वादार्थ। समयी लागला पदार्थ। आहे आहे, नाही नाही॥

मी आजोबांना भाबडेपणाने म्हणालो
आजोबा, हाच अभंग असा असला असता तर????

भारी भारीचे व्हेईकल। त्यामध्ये पेट्रोल। अथवा अन्य ते डिझेल। आहे आहे,आहे आहे॥
पोळी नाजूक नाजूक। त्यावरी तूप ते साजूक ।पोटी सदोदित भूक | आहे आहे आहे आहे॥

आजोबा हसले.. तुझं खाण्याची ओढ काही जाणार नाही..

असोऽऽऽ.. आजोबांची बॅग भरायची आहे.. ते जाणार आहेत गावाला...

चलो , सी या.. टेक केअर..
हॅप्पी केअर..

आता हॅप्पी असं म्हणणं माझा यु. एस. पी. बनणार बहुतेक.. असोऽऽऽ
हॅप्पी यू एस पी..

रंगमंच की कठपुतलीयां

2008-12-09T13:06:00.000+05:30

जीवन की आपाधापीमें हर रोज जब मैं, पोटपाणी का उद्योग करुन घरी येतो तेव्हा आमची गॄहखात्यासोबत, दैनं"दीन" जीवनाच्या महत्वाच्या पैलूंवर चर्चा आणि चिंतन होत असते.
म्हणजे मी फक्त ऐकत असतो आणि आवश्यक तिथे अनुमोदन देत असतो.
कारण काय बोलावं यापेक्षा काय बोलू नये हे ज्याला कळालं त्याचा संसार, सुखी माणसाचा सदरा घातला नसून सुद्धा सुखाचा होतो..त्यामुळे मी शांती-वार्तेच्या मुत्सद्देगिरीचा एक भाग म्हणून सारे शांतपणे ऐकत असतो.

मी भक्तीभावाने श्रवणास बसलो. नवविधा भक्तीपैकी पहिली भक्ती म्हणजे श्रवण... तेदेखील एकलेनि अवधान देईजे असे....

बायको उवाच- श्रुणू हे नरश्रेष्ठं,आजोबां आजारीं भवेत..

संस्कृतचा व्यासंग नसणा-यांसाठी, मराठीत सांगतो..

"अहोऽऽऽऽऽऽऽऽ, आजोबांना डॉक्टर कडे न्या. त्यांना दिसत नाही नीट. पण ऑपरेशन करुन घेणार नाही म्हणताहेत..

मोतीबिंदूचे ऑपरेशन करायला तयार नव्हते.
पण शेवटी तयार झाले .
एका अटीवर, " मला रोज एक तास, मला जे ऐकावे वाटेल, तो ग्रंथ ऐकवायचा!
विद्यार्थ्यांना, वर्गात शिकवताना ओरडतोस तसं नाही
तर नीट शांत कळेल असं वाच.
मी पण तयार झालो. चला चार गोष्टी माझ्या आबु (अडाणी बुद्धीला )कळतात तरीऽऽ!
कुटुंब खुश झालं..
"मेलं,सारखे खाण्याचे विचार..त्यापासून थोडीफार मुक्ती मिळेल, वाचाऽऽ नीट".
हे कै आमच्या कूटुंबाचे स्वगत नै.... जाहीर खणखणीत टोमणा असोऽऽ

आजोबांची ऑर्डर - आज अष्टावक्र गीता वाच.

हे अष्टावक्र म्हंजे डेरिंगबाज बरंऽऽऽ..
आठ ठिकाणि वक्र शरीर घेऊन गेले जनकराजाच्या सभेत.
तिथं जनकाचे सारे कार्यकर्ते..
( मी चमचा अस्सं देवाशप्पत म्हणालो नाही. कार्यकर्ता असं म्हणतोय. आपल्याला अण्दोलणाचं लय भ्या वाटतं रावऽऽ, गळ्याशप्पत..)

जनकाचे कार्यकर्ते अष्टावक्राचं वाकडं शरीर बघून फिदीफिदी हसले.
अष्टावक्र पण काय कमी नाय.आण्णा हजारेच दुसरेऽऽ ...
सरळ राजाला म्हणाले. तुझी सभा चामड्यावरून माणसाची परीक्षा करते. बूट-चपला शिवायची यांची लायकी. येस्स्स्स्स .. आप्ल्याला ष्टोरीचा प्लॉट लय आवडला राव.

आमच्या दीदीला ही गोष्ट सांगतोच. ती सध्या पुस्तक लिहीते आहे. आयुष्याच्या मंथनावर, "नवनीत" नावाचं.. ती चिडते पटकन्न आणि आदळाआपट करते, म्हणून तिला थोडं बटर आणावं लागेलऽऽ बोलेतो मस्काऽऽऽ मामू..

लगेच आजोबांना कबूल केलं "अष्टावक्र गीता वाचतो तुमच्यासाठी"

टोटल पुस्तकात खरं सांगतोय - बाकी काय कळालं नाय.
डोक्यावरनं सर्कल ला टॅंजेंट गेली, इंटर-सेक्षनच नाय मेंदू बरोबर..
hmm पण एक श्लोक जाम आवडला, लय भारीऽऽऽ.

सुखामास्ते सुखं शेते, सुखमायाति याति च।
सुखं वक्ति, सुखं भुक्ते, व्यवहारेऽपि शांतधीः॥

त्या पुस्तकात अर्थ दिलाय म्हणून बरंय.. आपण आडाणी माणूस!

well.... अर्थ सांगतो - शांत बुद्धीचा ज्ञानी पुरुष व्यवहारात सुखपूर्वक वावरतो. येतो सुखाने, जातो सुखाने, बोलतो सुखावणारे-आणि सुखाचे "भोजन" करतो.

या एका शब्दामुळं आपण फॅन झालो अष्टावक्राचे...
सुखाचे भोजन करतो.. सुखं भुक्ते..

दुसरे दिवशी आजोबांची आज्ञा- आज गाथेतला अभंग वाच. काय म्हणावं या आजोबांना???
एखादं मासिक वाचून दाखव म्हणावं..
ते दिलं सोडून अन गाथेतला अभंग वाच...

चला वाचावे. महाभारतात युधिष्ठीराला उपदेश आहे- वॄद्धांची सेवा करावी आणि आशीर्वाद घ्यावेत..त्यात कर्मसिद्धीचं बीज आहे..
चला रमणजी वाचाऽऽऽ बरं!(हे स्वगत आपलं..)

शब्दांची रत्ने करुनी अळंकार। तेणे विश्वंभर पुजियेला॥
भावाचे उपचार "करुनि भोजन" तेणे नारायण जेवविला॥

हे पण जेवण्या-खाण्यावरच लिहलंय तुकोबांनी..

बायको आणि दोन्ही चिरंजीव एकत्रित पणे उचुः (उवाच चे अनेक वचन) - बघा hmm कसे खायच्या ओळी फक्त लक्ष देवून वाचतात...
सारखं खा खाऽऽ
खा खाऽऽ
खा खाऽऽ
खा खाऽऽ

असोऽऽ अपमान सांगू नये म्हणतात ना!

काळ देहासी आला खाओऽऽऽ, आम्ही आनंदे नाचू, गाऊ॥
लाईफ इज टू शॉर्ट टू लव्ह... यू नो!
बाबूमोशायऽऽऽ हम सब रंगमंच की कठपुतलीयां है रेऽऽऽ..

आजोबांना अजून बरंच वाचून दाखवायचं आहे.
त्यांना, त्यांची शाल सापडत नाही.
ऑपरेशन झालंय डोळ्याचं..
चालायचंच... चला ती आधी शोधतो.

हॅप्पी विंटर. काळजी घ्या तब्येतीची आणि दोन चमचे, सॉरी, दोन कार्यकर्ते...मध घ्या रोज...
नवनीतकार, दीदीसाठी मध पण न्यायचे आहे. तिच्य़ा जीभेला गोडवा तरी येईल. असोऽऽ
सी या.. हॅप्पी असो... सारे जगच हॅप्पी असो.. आणि आमची दीदीपण हॅप्पी असो...

C ya.. bye.

पाणीपूरी

2008-12-08T12:36:00.000+05:30

पाणीपूरी

अंतोबा आपलं मैतर हाय साळंपास्नं ! आता ते गेलंऽऽऽऽ पुन्याला आन हामी आडानी हीतं मराट्वाड्यातच !! खेडयाचं आलं येडं, अन भज्याला मनतंय पेडं. हामची लईऽऽऽ ट्रॅजीडी, झाली की रावऽऽऽ.

(स्वगत- ग्रामीण साहित्य-व्यासंगाचा हा परिणाम काय बरे? आता भाषा सुधारणेसाठी काय बरे करावे??) असोऽऽऽ!!!

मुद्याकडे वळतो. अंतोबा नेहेमी मला तुकोबांची गाथा वाचायचं हे तुझं वय नाही मित्रा, वपु वाच, पुलं वाच फारच अध्यात्मिक वाचावंच वाटलं तर आपलं अभय बंगांचं लिखाण वाचत जा. ज्ञानोबा तुकोबा कशाला वाचायचे????
" कुनीतरी, आवंऽऽ कुनीतरी, कुनीतरी, याला सांगा जावा की आप्लं, वय काय झालंच नाऽऽऽऽऽऽही (संदर्भ- माझ्या लग्नाची होऽऽऽ का तुम्हास पडली घाऽऽई - नांवाचे मराठी गीत)".. असा "दादागिरी" करत कळकळीचा उपदेश करत असतो. मला Dear अंतोबा घेऊन जात असतो कवी संमेलन अथवा मुशायरा ऐकायला... उर्दू भाषेचे आपले साताजन्माचे वावडे त्यास कारण अज्ञान!!! अज्ञानातूनच विनाकारण वैर उपजत असते.. असोऽऽ

बरे झाले "मै शायर तो नहींऽऽऽ, नाहीतर कितीतरी रसिकांनी शमा-ए-मेहफिल ला हमेशा हमेशा के लिये, खुदा हाफिज केला असता!"

अंतोबा ला मग मी घेऊन जात असतो, रमेश च्या गाडीवर..
छ्य़ाऽऽऽ पाणीपूरी काय, प्लेटमध्ये at a time खायची वस्तू?????? आज्ज्ज्ज्जिबाऽऽऽत नाय.छ्याऽऽऽ छ्याऽऽऽऽऽ.. गाडीजवळ जावं, बा-अदब बा-मुलाहिजाऽऽ उभं रहावं. बोलेतो विनम्रतासे मामूऽऽ.

हातात एक प्लॆट घ्यावी.अन मग पुरी चा "रदिफ" आणि पाण्याच्या "काफिया", त्यात चिरलेल्या कांद्याचा दर्द... मुशायरा अस्स्स्स्साऽऽऽऽ की माशाल्लाऽऽऽऽ, पाणीपूरी एकापाठोपाठ एक खावी. एकदाच सर्व पु-यांमध्ये पाणी ओतून सर्व्ह करणा-या पाणीपूरीवाल्या च्या दारात जावू नये कधी...

अंतोबा सोबत जो मुशायरा ऐकत होतो, त्याच्या ओळी पाणीपूरी खाताना आठवल्या...

दुनिया कुछ ऐसी की, दर्द और फरियाद साथ साथ..
मर्ज भी कायम रहे, और जिंदा रहे बीमार भी!

भावार्थ-( Pls आमचे कॉपीराईट्स विसरू नका राव)- पाणीपूरी म्हणजे जीवन. तिखट पाणी म्हणजे "मर्ज" आणि गोड पाणी म्हणजे "जीने की चाह"

नूरे खुदा से नहींऽऽ तू जुदा बंदे
बस बंदगी की राह में मिटा दे "खुदी" को..

भावार्थ(ते कॉपीराईट्स चं विसरू नका)-
पाणीपूरी खात असताना देहभान हरपून खा. आपल्याच जीभेत असलेल्या चवीची मग ओळख होते. तुझे आहे, तुजपाशीऽऽऽ..

फिर न रहेगा मर्ज, ना मरहमोंकी चाह...
ना रहेगी बेकारारी, न रहेगी, लबोंपर आह...

(भावार्थ- णम्र इनंती की आमचे गरीबाचे कॉपीराईट्स इसरू णय़ॆ! धण्यवाद, येकदम ऍड्व्हान्समंदी) असोऽऽ

वरील शेर चा भावार्थ- तिखट लागले की अधून मधून एकांताची सुकी पुरी खायची. बच्चे कंपनीबरोबर दंगामस्ती करायची. म्हाता-या माणसाला वाटेने चालताना आधार द्यावा. आपला मी-पणा, अहंकार, म्हणजे एक" त्या अहंकाराचा लोप होतो म्हणजेच "एकांत"!!! असोऽऽऽ

शेवटचा शेर(प्लीज कंटाळूऽऽ नका आणि कॄपया टाळू पण नका)- असोऽऽ, शेर ऐकवतो..

खुदी के नकाब को आहिस्ता आहिस्ता, रफ्ता रफ्ता, कर दूर!
नूर जो दिलमें रक्खा है वही फैला है हर जर्रे में, हर मकामपर..

भावार्थ- ( जनाब वो अपनी कॉपीराईट्स की गुजारिश याद रहे)
जशी जशी पाणीपूरी जीभेवर रूळत जाते तसे तसे जाणवते की तिच्या चवीवे सौंदर्य खरे तर जीभेवर आहे, त्या पुरीत नाही.. आजची पुरी उद्या तर अशी काही बुरसटून जाते की खावी वाटत नाही. आपण म्हणून "क्षणस्थ" व्हावं आणि चवीचा आस्वाद घ्यावा. मुख्य म्हणजे चव आपल्या जीभेत असते हे विसरू नये.

ता. क.- आमचे तेवढे कॉपीराईट्स चे पण विसरू नये. मराठवाड्यात प्रकाशक नसतात अन "पुन्याला न्हाय तर म्हमईला हे घिऊन जावं मनलं तर तितं कुन्यातरी e-चारवंतानं आदीच क्लेम हानलेला आस्तोऽऽ"..

हॅप्पी पाणीपूरी--- C ya.. Bye.

गुप्त राहोनि उदंड करावे

2008-12-07T16:04:00.001+05:30

"लीम यान चे" नावाचे एक चायनीज हॉटेल, माझ्या खाद्यप्रवासात, अचानक दास्तानों के दिलचस्प मॊड पर भेटले. जॅकी चान च्या शाओलिन टेंपल विषयी ज्या भावना आहेत त्याच माझ्या चायनीज रेस्तरॉंविषयी असतात. काउंटर वरील माणसास पाहून तो चीनी असावा असा माझा खात्रीशीर समज झाला आणि तो तितकाच पटकन मोडला. माझा बालमित्र चंदू, सध्या चीनी भाषेवर चिंतन करत असतो म्हणून त्याला दुकानाच्या पाटीचा अर्थ विचारला. चंदू म्हणाला या हॉटेल चे मालक लिमये आडनावाचे गॄहस्थ आहेत म्हणून रेस्तरॉंचे नाव लीम यान चे....असोऽऽऽऽ

बघा, अश्या प्रकारेऽऽऽऽऽऽ, देशाटन केल्यामुळे ज्ञानात कसली कसली विलक्षण भर पडत असते!!!!!! आणि नवनवीन पदार्थांची ओळख होत असते. प्रापंचिकानं उदंड देशाटन तर करावं परंतु साधू हिंडता बरा असं या देशाचं मुख्य तत्वज्ञान आहे. आस्था, संस्कार इत्यादि वाहिन्यांवरील साधू फिरतात पण "ग्लॅमरानंद बनून"....गुप्त राहोनि उदंड करावे हा दासबोधाचा महंतलक्षणाचा उपदेश अंगी बाणलेलाच दिसतच नाही. असोऽऽऽ

इतिहास हा विषय तसा आमच्या "असा ससा बु"(अतिसामान्य सर्वसामान्य बुद्धी)ला कळ्ळाऽऽऽच नॉय कधी.तहाची तात्कालीन कारणे, ऊठावानंतरचे चित्र आणि उठावाचे सामाजिक संदर्भ अश्या गोष्टी डोक्यात कधी शिरल्या नाहीत. शेवटी तो नाद सोडला.

मी आणि माझा मित्र चंद्या, दोघंही चायनीज मधील व्हेज मंचुरिअन चे दर्दी..

मंचुरिअन खात असताना, माझ्यासारख्या खाद्य-व्यासंगी विचारवंतास सुद्धा न सुटलेले एक कोडे आहे.
त्याची चव नेमकी काऽऽय?
नेमकी त्याची चव काऽऽय?
चव त्याची नेमकी काय?
काय बरं त्याची नेमकी चव??

कळत नाय ना?? जाऊदे, नाद सोडाऽऽ आणि समोरची डिश चव घेऊन खा...

चायनीज खाऊन चंद्याच्या फ्लॅटवर परत आलो. रात्री निवांत , सॅटेलाईट रेडिओ ऐकताना, गाणे कानावर पडले.. " देह देवाचे मंदीर, जश्शी दुधात हो साखर, तैसा जगी हो परमेश्वर.... " परत मी विचारात पडलो..Then I got it, दुधात साखर मिसळलेली असली की दिसत नाही पण दुधाला चव तिच्यामुळंच.

By the way, या दुधावरनं गीतामावशीची आठवण झाली.. माय मरो, मावशी जगो अशी एक मराठीत म्हण आहे. गीतामावशीला भेटून तुम्हाला पण अस्सेच वाटेल. कोजागिरीला असं काही आटीव दूध बनवते की चंद्राकडून दुधात नाही तर उलट चंद्राकडे, त्याकडून औषधी गुणधर्म जावेत..kudos..Hats off...आणि स्वाध्याय परिवाराला वाहून घेतलेलं. जय योगेश्वरऽऽऽऽऽऽ असं खणखणीत आवाजात म्हणत असते. मला लहानपणीच या मावशीनं आपल्या पदरात घेतलं.

मावशी एकदा म्हणाली, नीट बघ बाळा....गीतेच्या प्रत्येक अध्यायाच्या शेवटी "इति गुह्यतमं शास्त्रं.." असं म्हटलं आहे. हे शास्त्र नुसतं गुह्य नाही, गुह्यतर नाही.. तर गुह्यतम आहे.पॉजिटीव्ह नाही, कंपॅरिटीव्ह नाही, सुपरलीटीव्ह डिग्री आहे.. "इति गुह्यतमं शास्त्रं.." तत्वज्ञानाची भाषा गूढ असते. कॄष्ण जसा गूढ आहे तसा..

आपल्या जीवलग मित्राला , शस्त्र उचल, षंढासारखा वागू नकोस, आणि भीष्मासारख्या तपस्वी आजोबावर सुद्धा शस्त्र उचल असं म्हणणारा कॄष्ण "अहिंसा सत्य आणि अक्रोध" हे दैवी गुण आहेत असे म्हणतो तेव्हा "कानडा" म्हणजे दुर्बोध होवून जातो. कळत नाही. जेव्हा तुला गीता अशी दुर्बोध वाटेल तेव्हा डोळे मिट अथवा न मिट, पण त्या कानड्याची मनापासून प्रार्थना कर. गुह्यतम असणारा हा ग्रंथ मग कसा छान कळतो बघ!!!

कश्श्श्श्शीऽऽऽऽऽ ग्रेट की नाय आमची गीतामावशी..

आय टी पार्कात "गीता सोल्यूशन्स प्रायव्हेट लिमीटेड जर काढले" तर सारे आय टी प्रोफेशनल्स "आपण सारे अर्जून" म्हणतील.. असोऽऽऽ पण मंचुरिअन ची चव गीतामावशीला पण अजून सांगता आली नाय..

बाय द वे "हॅप्पी गीता जयंती".. C Ya. bye.

धपाटे

2008-12-06T07:37:00.000+05:30

आज काय बरं खावं??????? अश्या महत्वाच्या काळजीत मी पडलो होतो.माझं हे खाण्यावरील प्रेम पाहून माझा एक समाजवादी मित्र मला म्हणाला होता. " खायला काही मिळेल का या विवंचनेत अर्धपोटी जनता असताना तू मात्र काय खावं या काळजीत असतोस!!! शेम...शेम...शेम" पण तुम्हाला सांगतो ..या मित्राचे विचार कितीही क्रांतीकारी असले तरी स्वतः उपोषणाला बसताना सुद्धा ते चक्री उपोषण आहे याची खात्री करुन तो बसत असतो. असोऽऽऽ...

समर्थांनी सांगितलेलं असून सुद्धा मी राजकारणापासून चार नाही, चाळीस हात दूर असतो. एकतर आपल्याला अमर रहे, विजय असो... आवाऽऽऽज कुऽऽऽनाचा.. असे ओरडता येत नाही.

एकदा असं झालं.. काही तरुण कार्यकर्ते अचानक घरी!!...
गणपतीची वर्गणी मागितल्यावर मी लोकमान्यांना स्मरून त्या विधायक कार्याला देणगी दिली.
"गनेश मंडळाची वर्गनी, तुमच्या सारक्या लोकावान्नी येवडी कमी दिउन कशी चालंल???" या देशातील तरूण पीढीसमोर असलेल्या महत्वाच्या समस्येचं निराकरण करत होतो. चहा "सुद्धा" पाजला. फक्त त्यात साखर कमी असल्यामुळं मी साखर कपात टाकून कुटुंबास हाक मारली... " अगं, एक चमचा हवाय..."तेवढ्यात हा कार्यकर्ता बिथरला, म्हणाला, "ओऽऽऽऽ सायेऽऽब, तोंड सांबाळून बोला.. चमचा कुनाला मन्ताय? ऑऽऽऽ"...
तेव्हापासून मी चमचा हा शब्द वापरणं बंद केलं आहे. आता किचन मधल्या चमचाला सुद्धा कार्यकर्ता म्हणत असतो!!! ते सुद्धा ,आदराने... असोऽऽऽ

समाजवाद, साम्यवाद, आणि बाकी सर्व परिवर्तनाच्या उजव्या आणि डाव्या संकल्पना या माझ्या साबुला(सामान्य बुद्धीला) न कळाल्यामुळे मी राजकारणापासून चाळीस हात दूर असतो.. माझ्या अस्वस्थ मनाला काळजी एकच होती.. "आज काय बरं खावं?" तेवढ्यात खटल्याचा ( पुन्हा आठवण करुन देतो, मराठवाड्यात बेटर हाफ़ साठी वापरला जाणारा शब्द-खटले)आवाज कानावर आला.." आज धपाटे खाणार काऽऽऽ?" .

मी घाबरलो भयकंपित झालोकाळजाचा ठोका चुकला श्वास थांबला.. मज पामराकडून कडून असा काय बरं अपराध घडला असावा असं मी स्वगत म्हणत होतो.. स्वगतावरुन आठवले, आपल्याच घरात असा एकाकी पडलेल्या या अप्पा बेलवलकराला कुणी चहा देता का चहा??? हे स्वगत सुद्धा मी आजवर कितीतरी वेळा म्हणालोय.असोऽऽऽ

तेवढ्यात कुटुंबाचा आवाज पुन्हा कानावर आला, " अहोऽऽ धपाटे करु का खायला? लोणी आहे सोबत"....

हुऽऽऽऽश्शऽऽऽऽऽ... आता कुठं जीव भांड्यात पडला. I thought that was something else..

ज्या पामराला धपाटे आणि थालीपीठ या दोन पदार्थांची ओळख नसेल तर त्याला महाराष्ट्र कळाला नाही आणि शाकाहार जीवनावर शतदा प्रेम करायला शिकवतो हे ज्याला कळालं नाही त्याला हा देश कळाला नाही..

आमच्या मराठवाड्यात आणखी एक न्याहरी चा पदार्थ असतो.. " तो म्हणजे दुधाची दशमी!!!" दशम्या कमीत कमी, दहा पदार्थांसोबत खाता येतात म्हणून बहुतेक त्याला दशमी म्हणत असावेत. दशमी लोणचे, दशमी गोडांबा, दशमी कारळे चटणी.. वगैरे वगैरे.. बट, बेस्ट कॉंबिनेशन इज- दशमी विथ शेंगा चटणी ऍंड दुधावरची साय" दीज टू.. कालवलेलं टूगेदर...

कार्तिकी आणि आषाढी वारीला, "तुळशी हार गळा.." चे बरवे रुप पहावयास जाणारा वारकरी दशम्या बांधून घेतो. दशमी कमीत कमी २-३ दिवसांपर्यंत खाता येते अन असते छान.. गोड... बटर नान ची इंटरकॉंटीनेन्टल मान सुद्धा गुपचुप खाली झुकावी असे या पदार्थाचे मराठमोळे माधुर्य...

दशमीचा तिखट भाषेतला रीमेक म्हणजे धपाटे...

ओऽऽऽकेऽऽऽऽ फायनल....नाउ डिसिजन... फ़िनीश...
मी कुटुंबास फरमान सोडले " आज जहांपनाह धपाटे खायेंगे.. पेश किये जाय, और साथ में दो कार्यकर्ता मख्खन भी हाजिर होऽऽऽऽ!!!"

सी.. या.. चाव....हॅप्पी धपाटे...

ऐतिहासिक उहापोहात..

2008-12-03T08:25:00.000+05:30

कॉन्स्टॅन्टीनोपल वर तुर्कांचा ताबा रहावा असे रशियाचे मत का असावे???? अश्या महत्वपूर्ण ऐतिहासिक उहापोहात प्रा.बाबूराव गुंतले असताना, त्यांच्या सहधर्मचारिणीने त्यांना कल्पना दिली, "अहो, रमणभावोजी आलेत".

एवढ्या सकाळी मी घरी का बरे आलो असेन? याचे तार्किक दस्ताऐवज मिळतात का असा प्रयत्न न केला तर बाबूराव इतिहासाचे प्राध्यापक ते कसले?
रा. रा. बाबूराव पुन्हा विचारात गढून गेले व दरम्यानच्या काळात वहिनींनी आम्हा दोघांना पोह्यांची एकेक प्लेट दिली.

कुटुंबवत्सल आदरणीय श्री आदेश बांदेकर जर या वहिनींच्या हातचे पोहे खातील तर एकेका चमच्याला एकेक शंभर रुपयांची नोट बक्षीस देतील(संदर्भ-होम मिनिष्टर नावाचा कार्यक्रम. आजकाल आपण संदर्भ देत अस्तो कारण भारतात बौद्धिक संपदेचा पूर येणार असे आमच्या एका मित्राने सांगितले आहे.) आणि पिळगावकरांचे सचिनदादा(यांचं वयच कळत नाय राव??म्हणून दादा म्हटलं)प्रत्येक घासागणिक "एक्कापेक्षा एक बेबी" म्हणत , अशी ही टेस्ट भारीऽऽऽ म्हणत नाचतील.अवधूतदादा गुप्ते तर प्रत्येक चमच्याला "तुम्ही चाबूक पोहे बनवले वहीनी, हा घ्या पुढच्या सप्तकातला नी" अस्सं प्रत्येक घासाला म्हणतील. असोऽऽ.

भावोजी आणखी घ्या थोडे पोहे. या शब्दांनी माझी चव-चिंतनाची धुंदी उतरली.

मी नको नको म्हणतोय हा केवळ एक औपचारिक भाग आहे हे न समजण्याइतके बाबूरावांचे कुटुंब बावळट नाही. ऊगाच इतिहाससंशोधकांच्या सोबत अठरा वर्षांचा संसार केला नाय या माउलीनं. kudos.

पोहे या विषयावरून मी सहजच बाबूरावांना म्हणालो," बाबूराव, डिड यू नो धिस, की पोहे भारतात द्वापरयुगात पण होते. सुदामा घेऊन गेला होता कॄष्णासाठी, पोरबंदरहून. आणि आज भारतात सर्वात उत्तम पोहे तिथेच मिळतात. ते ऐकून बाबूराव खेकसले, म्हणाले, तुमची पुराणातील वांगी इथं इतिहासात चालत नाहीत हो! इथं पुरावे लागतात.

पोहे खाणे अजून संपले नसल्यामुळं मी बाबूरावांना म्हणालो, "असोऽऽऽ, मात्र वहिनी पोहे उत्तम बनवतात".
पुन्हा बाबूराव याचा पुरावा कुठे मिळतो या चिंतनात मग्न झाले. मी मात्र हा पुरावा प्लेट मधून संपवल्याशिवाय ऊठणार नाही. असोऽऽऽ, हॅप्पी पोहे.. c ya..

गोडावले मुख, तुका म्हणे

2008-12-02T13:49:00.000+05:30

मंद मेलडीच्या सुरात धुंदावलेल्या कॅंडललाईट डिनर पेक्षा, आकाशात उडणारी रानपाखरं पहात शांत सावलीत बसावं. हातावर कडक भाकरी घ्यावी त्यावर मस्त ठेचा आणि दही आणि विश्वकर्म्याचं चित्र पहात "हरिचिंतने अन्न सेवीत जावे." यासारखी मौज नाही. भंडा-याच्या डोंगरात रानोमाळ भटकत वॄक्षवल्ली आम्हा सोयरी म्हणणारे तुकोबा मग उमजून जातात.

"हरीकथा भोजन, परवडी विस्तार, करोनि प्रकार सेवू रुचे। तुका म्हणे होय मनाशी संवाद, आपुलाच वाद आपणासी॥

बघा , तुकोबारायांनी किती प्रकार करुन जेवू घातलं आहे. महाराष्ट्र खरा काय हे कळायचं असेल तर हा एकांताचा सहवास घडला पाहिजे. एकांतातच आपली आपल्याला भेट होते. विठ्ठलाचे नाम घेता जाले सुख, गोडावले मुख, तुका म्हणे। अश्या एकापेक्षा एक रेसीपीज संतांनी करुन वाढल्या आहेत. पण हातातल्या काड्या आणि त्यातून ओरपलेल्या नूडल्स मधून आपल्याला वेळच मिळत नाही. बघा आकाश कसं मस्त दिसतंय. आणि कुठल्याच विचारांनी न भारावलेला तो पक्षी कशी मस्त शीळ घालत गिरकी घेतोय... हॅप्पी वनभोजन.. c ya..

चव घेऊन खावं आणि षड्ज लावून गावं

2008-12-01T11:25:00.000+05:30

चव घेऊन खावं आणि षड्ज लावून गावं

कदाचित ग्रेसांच्या मैत्रीचा परिणाम पण ह्र्दयनाथ काका असं काही बोलून जातात की ते आमच्या बाबु(बाल बुद्धी)ला कळत नाही. परवा लिटील चॅंप्स ना ते म्हणाले की सा, रे,ग,म.... यापैकी दोन सलगच्या स्वरांत काय आहे हे कळाले की संगीत कळलं. आमचे कॉलेज चे मॅथ्स टीचर पण असंच न कळणारं काही बोल्ले होते. म्हणाऽऽऽऽले, दोन फायनाईट नंबर्स च्या मध्ये इनफायनाईट नंबर्स असतात. मी यावर बरेच डॊके चालवले आणि या निष्कर्षाप्रत आलो की आयुष्याची खरी चव कळायची असेल तर दोन घासांमध्ये असणारा काळ आपण चवमग्न झालो पाहिजे तर मग चोचल्यांची ओळख होते. उगाच आपलं बका बका हादडत रहायचं याला काय अर्थ आहे? चव घेऊन खावं आणि षड्ज लावून गावं... तुरट स्वर वर्ज्य करावेत उत्साहाचा मधूर आरोह अन विमनस्कतेचा कटू अवरोहपण घ्यावा. मग अशी दाणेदार तान येते की "उत्तुंग नाट्यशिल्प" आठवतं!!!हुरहुर लावणारा मारवा चटणी कोशिंबीरी सारखा आणि कर्मकौशल्याची भैरवी कॄतार्थ अन तॄप्त होईपर्यंत ताटात घ्यावी!आत्मविश्वासाचा "दरबारी कानडा" रंगला की आक्खी दुनिया कानसेन और आप्पुऽऽऽन बोलेतो तानसेन.. चाव, सी या ...हॅप्पी महफिल...

ग्रेसफुल घासांचा तो आठव

2008-11-29T19:37:00.000+05:30

आहारमग्न पुरुषाची लक्षणे, रसनामाधवीच्या प्रदेशात, ही माझी खाण्याच्या अमूर्त शैलीत लिहीलेली आणि प्रकाशनाच्या वाटेवर असलेली पुस्तके!... त्यातल्या कांही ओळी तुमच्यासोबत प्रकाशन-पूर्व कार्यक्रमात आमचे प्रकाशकांच्या परवानगीने शेअर करत आहे.

कु.चिंकी हे ऐकून मला म्हणाली, काकाऽऽऽ, तुम्ही कित्ती, कित्ती "ग्रेसफुल" लिहीता? असोऽऽ

त्या पुस्तकातील हा निवडक आणि वेचक भाग...

अवकाशाच्या पाटाभोवती नक्षत्रवेलींची भावरांगोळी..
प्राक्तनाच्या चंद्रताटात झडती नित्य जेवणावळी!
घेतो गोड घास सुखाचा,पण कंठातून उतरत नाही..
चवविहीन त्या घासांचा तो आठव जातच नाही.. ...

बस्स्स्स.. प्रकाशकाची यापेक्षा अधिक लिहीण्यासाठी परवानगी नाही.

समूर्त असो वा अमूर्त सौंदर्य सगळीकडेच आहे. सौंदर्य पहाणा-याच्या दॄष्टीत असते... अन चव खाणा-याच्या जीभेत ! मला ऐकू येतंय बरं तुम्ही माझ्या या शब्दफराळाला दुर्बोध म्हणताय ते.. असोऽऽऽ चलतो मग... प्रकाशन समारंभाला यायचं हं!निमंत्रण पत्रिका आली नाही तरीही..

"नसे राउळी वा नसे मंदीरी, जिथे राबती हात तेथे हरी!

2008-11-29T19:27:00.000+05:30

"नसे राउळी वा नसे मंदीरी, जिथे राबती हात तेथे हरी!
तुम्हाला सांगतोऽऽ, बाबूजींचे गाणे ऐकले की प्रेरणा, स्फुर्ती या सगळ्या भगिनी मिळून भेटायला येतात..
हेच गाणे का ???????? [:O] असा तुम्हाला प्रश्न पडला असेलच! स्वयंपाकघरात आज भांडी जास्त आणि भांडीवाल्या काकू आल्या नाहीत, त्यामुळे माझे हात राबत असून तेथे हरी आहे अशी स्वतःच्या आवाजात आणि बाबूजींच्या गीताने मी स्वतःची समजूत घालत आहे!जिथे राबतीऽऽ हात तेथेऽऽऽ हरी!!!

हा तवा, नुसता नावापूरता निर्लेप... पण किती बरे घासावा लागतो??आज अचानक मला दास कॅपिटल ची आठवण झाली. पॄथ्वी ऍटलसच्या मानेवर उभी नसून ती श्रमिकांच्या बाहूंवर उचललेली आहे असे वाटत आहे कारण एकच, आज हा तवा स्वच्छ करायचा असे ठरविले आहे. तसा मी निर्धाराचा पक्का आहे. भारतीय पद्धतीने आपली रास "धनू!" त्यामुळे तव्यावर चिकटलेले खरकटे जितके चिवट त्यापेक्षा अस्मादिकांचा स्वच्छतेचा प्रयत्न जास्त! प्रापंचिकाची वॄत्ती तव्यासारखी, काळी कुळकुळीत, परत वैश्वानराच्या आगीने ती तापत रहाते.अनुभवाच्या आचेवर हाताला चटके बसतात आणि नंतर मिळते भाऽऽकर! पण ज्या तव्यावर या भाकरी तयार होतात तो खरकटा होवून जातो. नित्यानित्यवस्तूविवेकाचा बार घासावा लागतो मग. बघाऽऽ भांडं कसं चमकत आहे, नऽऽई!! :)
हुश्शऽऽ.. Thats all at my end... ..हॅप्पी मोलकरीण.

"नाष्ता माझा"

2008-11-26T07:52:00.000+05:30

चिरणार असेल कांदे कोणी तर भजी तळण्यात अर्थ आहे.. नसेल मिळत जर पाव तर मात्र वडा ही व्यर्थ आहे... अशी एक चारोळी मी "नाष्ता माझा" नांवाच्या काव्यसंग्रहाच्या पहिल्याच पानावर टाकणार आहे. बघाऽऽऽ.. असा निष्पाप मनाने मी आपल्याला बौद्धिक संपदेच्या गुप्त गोष्टी सांगत असतो आणि त्या कुठूनतरी लीक होतात.. असोऽऽ
नशीब ज्याचे त्याचे.. .
मुंबईत पाव-ला पाव-ला वर वडापाव मिळतो. वडा या विषयाचे इतिहासाच्या अनुषंगाने चिंतन केले तर जाणवेल की हा पदार्थ बेसन आणि बटाटा यांचा मध्य-अर्वाचीनकाळात प्रादुर्भाव झाला आणि जेव्हा वन-मानव नुकताच शेती करू लागला होता आणि त्याला तळणे या क्रियेचा अपघाताने शोध लागला होता, त्या काळी मानवाच्या जीवनात आला. पाकशास्त्राच्या शोधनिबंधासाठी या माहितीचा उपयोग करणे असेल तर विनासंकोच संपर्क करावा. बटाटे-वडा या प्रकाराचा पहिला भूगर्भातील अवशेष, मुंबईजवळच आढळला होता असे पण माझ्या व्यासंगी वाचनात आलेले असून मी नम्रपणे तुमच्या सोबत ते शेअर करीत आहे.
कल्पना करा की एक वडा आपल्यापासून दोन प्रकाश-वर्षे दूर आहे आणि तो दुर्बिणीत दिसला तर प्रकाशाच्या वेगाने गेल्यास आपण दोन वर्षांनी तिथे पोहोचू ...... अर्थात दुर्बिणीत आज दिसणारा , या उदाहरणातला वडा दोन वर्षांपूर्वीचा असून पॄथ्वीवर आज दिसतो, तात्पर्य तो शिळा आहे. असेच कांही प्रयोग आता चंद्रावर करून पहाण्याने मानवजातीचे दुःख हरण होईल असे आमचे वि, नि. का.(विज्ञाननिष्ठ काका)म्हणतात.. असोऽऽ .तूर्तास त्यांच्या व्याख्यानाला जायचे आहे .. हॅव अ टेस्ट्फूल वडा.. C YA..

आपण करु शुद्ध रसपान रेऽऽ!

2008-11-25T07:37:00.001+05:30

खादी ग्रामोद्योग मंडळाचे मधूघट रिकामे पडेपर्यंत दरेक हिवाळ्यात मी थेंब ना थेंब स्वच्छ करत असतो....
थंडीच्या महिन्यात मधावर जीव जडणारे आम्ही दोघेच.
मी आणि मधमाशी!

आपण करु शुद्ध रसपान रेऽऽ!!! असं स्वतःला म्हणत मधून मधून आम्ही कविताशाखेच्या कुसुमांवर फेरी मारत असतो. >:D< ..... अभिरुचीच्या परिमळाची धाव दूरपर्यंत मनाच्या भ्रमराला साद घालते अन मग रुणुझुणू रुणुझुणू करत हा भ्रमर शेवटी कविताशाखेच्या कुसुमांवर येवून गुंजारव करत असतो. सकाळी सकाळी मधाळ चमचा तोंडात धरताना "गॄहलक्ष्मी" च्या डोळ्यात मला कल्पना चावलाचा दुर्दम्य आत्मविश्वास दिसतो. :P चलाssssss मधानं तरी माझा भूभार काही उतरेल या तिच्या भाबड्या अपेक्षांना फार अर्थ नाही हे मलाच माहिती असतं. :D .. माझ्याप्रमाणे कुणाला थंडी गुलाबी वाटते तर कुणाला तिच्या अंगावर काटा आणण्यामुळं गोरगरीबांचं काय होत असेल असं वाटत असतं.
पण बेगडी सत्कारांमध्ये झुलीसारखी अंगावर चढवलेली शाल अश्याच उघड्या देहावर टाकण्यासाठी मन कसं मधासारखं असलं पाहिजे ना! गोऽऽड!!!

देस में निकला होगा चांद

2008-11-24T08:01:00.000+05:30

हम तो हैं परदेस में , देस में निकला होगा चांद... जगजीतसिंगच्या खर्जात या ओळी ऐकताना आमच्यासारख्या कधीच परदेशात न गेलेल्यांचं ह्रदयसुद्धा गलबलून जातं. मग जे प्रत्यक्ष तिथं रहातात त्यांचं काय म्हणावं!

मेस वाला जेवढं रद्दी जेवायला घालतो तितकं घरचं जेवण प्रकर्षानं जाणवतं. तसंच परक्या भूमीत या मातीची ओढ अनिवार होवू लागते. पंकज उधासचं " चिठ्ठी आयी है" ऐकताना "पहले जब तू खत लिखता था, कागज में चेहरा दिखता था".. या ओळी याहू आणि व्हीडीओ चॅटमुळं कालबाह्य झाल्या परंतु आईनं आग्रहानं वाढलेल्या आणि तुपात चिंब भिजलेल्या पुरण-पोळीचं ऑनलाईन स्ट्रीमींग कै होत नै राव!

इ-फराळ आजकाल परदेशात घरपोच पाठवता येत जरी असला तरी, भरल्या डोळ्यांनी आपलं पोट भरलंय की नाही हे बघणारी माणसं तिकडं भेटणं यासाठी जन्मोजन्मीचं बहु पुण्य लागत असणार..

सच्च्या रेसीपीज

2008-11-22T06:10:00.000+05:30

लहान मुलं कशी, मनापासून जगतात!
खेळणं मनापासून..
भांडणं मनापासून..
रुसणं मनापासून आणि हसणं सुद्धा मनापासून!!!!!

चित्त कसं निर्मळ.. भांडणं विसरून, रुसवा विसरून, पुन्हा दंगामस्ती!!!

बच्चे-कंपनीचा आणखी एक सदगुण शिकण्यासारखा, तो म्हणजे एखादा पदार्थ खाताना आवडला नाही की सरळ सरळ त्याला नकार असतो आणि एखादा पदार्थ खूप खूऽऽऽऽप आवडला हे पण कित्त्तीऽऽऽऽ कित्त्तीऽऽऽ मनापासून सांगतात! शाळेच्या मध्यंतरात शाळेबाहेर एखादं पॉपिन्स किंवा च्युईंग गम घेउन बेस्ट फ़्रेंड सोबत शेअर करायचं आणि त्यातल्या स्टीकर्स आणि टॅटूज चं मस्त कलेक्शन करायचं!! अपनी दुनिया के सिकंदर असतात बच्चा-पार्टी!

कधी हॉटेलात त्यांना घेउन जावं तर त्यांचं खाणं ते किती? पण मेनू कार्ड चं अक्षरशः R & D चालू असतं, मुलांचं! क्षणिक प्रतिमांच्या भ्रमात सापडलेले आपण मात्र या "सच्च्या रेसीपीज ना मुकतो" ... निरागस बालपणाचं, फाकिरचं शब्दचित्र उगाच मनाला भावत नाही!! "...भरी धूप में, चल के घर से निकलना , वो चिडिया वो बुलबुल, तितली पकडना , वो गुडिय़ा की शादी में लडना झगडना...!!!"

hmm.. तोंडात एखादं, चॉकलेट टाकलं की कसं बालपण आठवायला लागतं ना!!!

2008-11-21T07:11:00.000+05:30

गंपूकाकांच्या कल्पनाची मला खाऊ घालण्याची अनिवार इच्छा असते!!! मग ती एखादी डिश करुन वाढते सुद्धा! पण तो पाकशास्त्राचा विनोद काही केल्या जीभेला झेपत नाही! ती एकदा मला चिडून म्हणाली सुद्धा!!! की तुमची अज्ज्जूऽऽऽन टेस्ट डेव्हलप झाली नाऽऽऽऽऽही!!!! काय करणार? आपला स्वभाव भिडस्त, उगाच खावं निमूट... हौसेनं बोलावून वाढलंय तर! पण राव कधी मनात येतं की सरळ स्पष्ट म्हणावं - तूझी टेस्ट बिस्ट घाल तिकडे "ओव्हन" मध्ये... :P चोचलेबहाद्दरांना हे कचकड्याचे पदार्थ पचणार कसे? असोऽऽऽ
पण जेवू घालतीये नाऽऽऽ :) :) ... फरगेट अदर मॅटर्स.. बी अ स्पोर्ट !!!!!!!!!! (हे आमचे स्वगत :P )
इथं जेवणाचा विषय चाल्लाऽऽय़ अन आम्हाला माउली आठवणार नाय??????? कसं शक्य आहे??????
ओवी आठवली माउलीची-
"कुमुद दलाचेनि ताटे। जो जेविला चंद्रकिरणे चोखटे।
तो चकोरु काई वाळवंटे। चुंबितु असे?"

एकदा चोचल्यांची ओढ लागली की बेचव कै आवडत नाय राव !!!!!!! कल्पनाला एकदा सांगायचंय- माझ्या माउलीच्या हातचं एकदा जेऊन बघ!!! चव जीभेवरनं उतरणार नाही!!!! पऽऽण जाउ दे, तीची अज्ज्जून काय टेस्ट डेव्हलप झाली नाय!!!

खावयाऽऽऽऽऽऽ कधी गं देशील तू??

2008-11-19T08:53:00.000+05:30

दिवसामागुनि दिवस चालले ऋतू मागूनि ऋतू, खावऽऽऽऽया, कधी गं देशील तूऽऽऽऽ? खावऽऽऽऽया, कधी गं देशील तूऽऽऽऽ? खावऽऽऽऽया, कधी गं देशील तूऽऽऽऽ??????????

एकांतात स्वरसाधना करताना या गीताचा षड्ज अस्स्सा लागतो, की काय म्हणावं, म्हाराजा!!! हा षड्ज भूक, चव, सुगंध, जीभ, मेंदू आणि ह्रदय या सहा स्थानांवरून जन्मतो म्हणून तो षड+ज हे सुद्धा सांगितिक दॄष्टीकोनातून मी आपणास सांगत आहे( न विचारले तरीही.. :P) ...... आता समेवर येतो, या गाण्याचा या प्रसंगी संदर्भ घेण्याचे कारण एकचि असे ते म्हणजे ही आमची "स्वतःची रचना" !!!!!!!!!!!!!!!!!!! hmmm... हसलात ना कुत्सितपणेऽऽऽ???????????????????? माझ्या या भाबड्या पण सरळ वचनांवर विश्वास नाही नं तुमचाऽऽऽ?????????????????? पुन्हा एकदा जीभेस साक्षी ठेवून सांगतो की हे गीत माझे "स्वरचित" असे काव्य आहे!!!!!!!!!

माझी फार पंचाईत होते आजकाल... स्वगत असे काही लिहावयाचे असे म्हटले की तुम्ही लगेच म्हणता की दिवाकरांची नक्कल केली! बरे, भावगर्भ चिंतन काही लिहो गेल्यास म्हणता की वपुंच्या घरची चोरी केली! बरे, सेवटीं बखर प्रमाण मानोनिया कलम दौतीत बुडवावी ऐसे म्हणता तुमचे जासुद आम्हाकडे इतिहासकारांची सनद चोरलेप्रमाणे पाहतात!
"तेव्हा म्या बापुड्या जीवे! नेमके काय करावे???"... पहा सहज लिहो गेले तरी कविता प्रसवली! आता इथे कविता या शब्दाचा श्लेश नाही हे तरी माझे बापुडवाणे बोल आपण स्वीकाराल की नाही??????? असोऽऽऽ

भारतीय संस्कॄती असं म्हणते की असा एकही साहित्यप्रकार नाही किंवा असं एकही पात्र नाही जे "महाभारताच्या महानाट्यात व्यासांना सुचलं नाही!" व्यासोच्छिष्टं जगत्सर्वं असं आमच्या संस्कृतच्या आचार्यांनी आम्हास शालेय जीवनात अध्यापिले होते. त्यामुळे कुठलेतरी साहित्य कुठेतरी वाटते एकसारखे? पण याचा अर्थ असा आहे काय की आपण आम्हावर चक्क साहित्यचौर्याचा आरोप करावा?????? प्राक्तनाच्या ताटात नेहेमीच कार्ल्याची भाजी जरी असली तरी एक गोष्ट खरी की चव भाजीत नाही तर जीभेत असते!!!!!!!!!!!!!!!! असोऽऽऽ
सध्या तरी रियाज करायचा आहे.. मला गावू द्यात. तुम्हास नंतर ऐकवतो..
"खावयाऽऽऽऽऽऽ कधी गं देशील तू?"खावयाऽऽऽऽऽऽ कधी गं देशील तू??"खावयाऽऽऽऽऽऽ कधी गं देशील तू????

2008-11-11T14:10:00.000+05:30

लठ्ठ होतोय, पण तरीसुद्धा लोणी खातोय ! तुपालोण्यावर आपलं भाऽरी प्रेम.... बटर नं माखलेल्या पिज्झाचा आपण सन्मान करतो.. पण काकडारतीच्या लोण्यावर जीव जडलाय.. काय करणार? तुकोबा आठवले परत.. "मॄदू सबाह्य नवनीत, तैसे सज्जनाचे चित्त !" परदुःखानं वितळून जातं ह्रदय त्याचं "लोण्य़ाऽऽऽप्रमाणं"..

हा पदार्थ एकतर इरिव्हर्सिबल आहे.. एकदा शहाणा झाला की पुन्हा काही केल्या दुधात मिसळत नाही..स्निग्ध..मॄदू..

आमच्या उजनीत उत्सव सुरु आहे, कार्तिकी पौर्णिमेचा.. गणेशनाथांचा काकडा सुरु झाला की डोक्याऽऽत अश्या रेसिपीज चमकून जातात..कोप-यात हरिपाठाचा घोष ऐकू येतोऽय.. मंथूनि घे नवनीता, तैसे घे अनंता.. :)...

2008-11-10T12:38:00.000+05:30

आता मी मोठ्ठा झालोय! .......................!!!! आईकडे जात नाही.. !!!!!! पण लहानपणी कुण्णी एव्वढस्संऽऽ "कडू" बोललं की मी आईकडे जायचो.... एकदा आईनं माझ्या हातावर आवळा ठेवला. तुरट आंबट आवळा खाउन मी तोंड कस्संऽऽनुसंऽऽ करायचो.. त्यात "जीवनसत्व" असतं हे तेव्हा ठाउक नव्हतं. मग आई म्हणाली, आता पाणी पी... "मग ते पाणी, गोड लागायचं!" आई म्हणायची "जीवनात सत्व" पण अस्संच येतं बाळा...तुरट खारट पदार्थ दैवाच्या ताटात वाढून ठेवलेले असतात.. ते निमुटपणे खाऊन पाणी प्यालास की ते"गोऽऽऽऽड" लागतं!अन म्हणायची.. "शहाणं माऽझं बाऽऽळ.."..!!!!!!!
वेडीच अस्ते नाही का "आई"..?..... :) :)

बाय द वे, काकांसाठीऽऽ आवळ्याचा मुरब्बा आणि नवीन स्वेटर घेऊन जायचा आहे.. हिवाळा सुरु होतोय... आता बलवर्धक रेसीपीज कडे लक्ष द्यावे लागेल.. ... Bye.. Happy Winter... :)

2008-11-09T16:26:00.000+05:30

बेटा टिंकूऽऽऽ, गिव्ह हिम दॅट पार्सल..एन विश हिम हॅऽऽऽप्पी दीवाली.. कमॉऽऽऽऽऽन.. से इट! ...

सालाबादप्रमाणे चिंतोबा आपल्या चिरंजीवांना घेऊन अनाथालयात गेले...
"यू अंडरस्टॅंड नऽऽ बेटाऽऽऽ, दिस पुअर गाय इस ऑर्फऽऽन ना!!!"

टिंकू ने तीर्थरुप चिंतोबांना प्रश्न केला "कॅन वी टेक हिम विथ अस टू होम??" ...
हा अल्गॉरिदम चिंतोबांना नवीन होता! त्यांनी सौ. कडे एक प्रश्नार्थक कटाक्ष टाकला..??? काय समजायचं ते समजले..म्हणाले.."नोऽप, कॉज वी आर प्लॅनिंग टू गो टू ट्रीप नऽऽऽऽ.. !"

एव्हाना ते पार्सल उघडून त्यातला "फराळ" ते"पिटी ऑर्फन चाईल्ड" शांतपणे खात होतं.. अश्या बिगर-मीठाच्या फराळाची त्याला सवय झालीयऽऽ!!...

2008-11-09T15:57:00.000+05:30

बाळोबांसारखा संशोधक मागच्या दहा हज्जार वर्षात झाला नाही अन पुढे ही नऽऽ होणेऽऽऽ!!!
शेवटचा फराऽऽळ करु बॉ तिथं म्हणून मी तिकडे गेलोऽऽ.. >:))))))))))<

बाळॊबा मला पाहून म्हणाले, "तुझं फराळ आणि आनंद हे प्रकरण मला वेगळंच वाटतंय.. :O
तुझ्या डोपामाईन लेव्हेल्स तपासल्या पाहिजेत!!"

मनातच म्हणालो.. :) परहॅप्स पप्पू मे, बट धिस गाय कॅन नेव्हर डान्स स्स्साऽऽला!.. :X......... :X ...

मी सटकलो आणि सरऽऽऽऽळ मावशीकडे आलो.. "कित्ती वाळलास रे?" (वास्तविक मी जाड झालोय..)फराळाचं "ताट"(!) समोर.. माझे डॊळे पाणावले.. काय वाटलं ते बाळ्याला अन "त्याच्या हॉवर्ड गॉर्डनरला पण कळणार नाही".. मनात म्हणालो, बाळ्या, "तुळशीच्या लग्नाला येणार असशील तर चार मंगलाष्टकं पाठ करुन येऽऽ !!!!तुझ्यासाठी पण फटाके आणलेत, एक्स्ट्रा.. :)

2008-11-08T12:35:00.000+05:30

गाणं ऐकतोयऽऽऽऽ ! गुलाब-जामून खाऊ या.. मम्माच्या गावाला जाऊ याऽऽऽऽऽ.. काऽऽय म्हणालात?? शब्द चुकला??? तेच ते.. मामाचे गाव म्हाणजेच मम्माचे माहेर!!! असोऽऽऽ.. हे गाणे तल्लीन होउन ऐकत होतो.. तेवढ्यात बंड्या मला म्हणाला..हे "गावोगाऽव" फिरुन नुस्तं फराऽळ फराऽळ!! संयम नाहीऽऽऽऽ??? बंड्या शिस्तीत वाढलेलं पोर! :).. असोऽऽऽ कुणी काहीही म्हणो, आम्ही "साखरेचेहे खातो बॉऽऽ!!!!

तुकोबांचा एक अभंग आठवला- "अंगी ज्वर, तया नावडे साखर..जन तो इतर गोडी जाणे"..नारळीपाक असो वा वेगवेगळे लाडू आपल्याला त्यातील गोऽडव्याचे देणे घेणे! परत तुकोबांचे शब्दरत्न आठवले-"अंतरीची घेतो गोडी।पाहे जोडी भावाची॥देव सोयरा, देव सोयरा। देव सोयरा, दीनांचा। आपुल्या वैभवे।देव शॄंगारावे निर्मळ । तुका म्हणे जेवी सवें। प्रेम द्यावे प्रीतीचे॥..
चला तुळशीच्या लग्नासाठी(Marraige of Ocimum sanctum :P) फटाके आणायचे आहेत!आणि लाडू सम्राट मधून पार्सल पण.. चाऽऽऽऽऽव..सी..याऽऽऽ...

2008-11-07T16:18:00.000+05:30

मला ओबामा भाऊला दोनच गोष्टी(फक्त!) सांगायच्या आहेत...... >:)< १)राष्ट्रं उभी रहाण्यासाठी लिंकन सारखी चारित्र्यसंपन्न माणसं, बुद्धीजीवी वर्गाला संरक्षण आणि शस्त्रांच्या व्यवसायातून उभा"न" राहिलेला पैसा लागत असतो..२)आणि दुसरे महत्वाचे- हॅम्बर्गर आणि कॅन पॅक्ड जंक फूड पेक्षा अन्नपूर्णेप्रती कॄतज्ञता व्यक्त करुन खाणे जास्त बलदायी!

राष्ट्राची उभारणी असो अथवा उत्तम रेसिपीज ची निर्मीती "इथे कॉस्ट पेक्षा व्हॅल्यू चे महत्व जास्त आहे". ज्या राष्ट्रात कॉस्टली सर्व मिळते पण व्हॅल्यू हरवत जाते तिथे अराजकाची नांदी असते तर ज्या स्वयंपाकघरात कॉस्टली वस्तूंची रेलचेल असते पण आस्थेचा व्हॅल्यू ऍडेड पॅक नसतो तिथे चव नाही..ओऽऽ.केऽऽ. निघतो पट्कन ..आमचे काका इलेक्षन टुर संपवून "मॅक्केन काकूंकडचा फराळ" घेउन येताहेत अस्से कळाले..! :D अमेरिकेत तुळशीच्या लग्नाला काय बरं म्हणत असतील? डिड यू नो धिस?????????????

2008-11-06T09:48:00.000+05:30

मा.सो.पं.त.बबडू(टीप-मा.सो.पं.त. हे मानसोपचार तज्ज्ञ चे लघूलेखन, मराठीत शॉर्ट फ़ॉर्म) कडे फराळासाठी गेलो होतो. अजून तुळशीचे लग्न व्हावयाचे असल्यामुळे मी आप्तेष्टांना फराळ आणि आत्मीयता यांचे स्मरण करून देत असतो. >:))))))))< ..... बबड्यानं प्रेमानं विचारलं, तू काय खाणार? चकली? चिवडा?? लाडू??? गुलाबजाम ????अनारसे????? .... I was cherished , you know ssssssss !!!!!! मी त्याला म्हणालो, हे सर्व पदार्थ "एकानंतर एक" किंवा "एकासोबत एक" !!!!!!!!!!असोऽऽऽ! !!!! मी हे सर्व पदार्थ खाणार म्हटल्यावर बबड्या किंचाळून म्हणाला :x ..... I am sorry to say this but तुला "मल्टीपल रेसीपी सिंड्रोम झालाय".. मी चकीत झालो .. :O .... म्ह्टलं well ... मित्राऽऽ तू फराळाला दे अथवा न दे, जे म्हणतोय ते लक्षपूर्वक ऐक.. साहित्य नवरसांच्या वैविध्यातून जन्माला येतं, संगीत सप्तस्वरांच्या वैविध्यातून अवतरतं तसंच जीवन विविधांगी नातेसंबंधांच्या भावानुभवातून विणलं जातं.. पदार्थ कितीही चांगला झाला तरी मिठाशिवाय अळणी तसंच जीवन कितीही समॄद्ध असले तरी अनपेक्षितपणे भेटणारी वेदना त्याला भावसमृद्ध करते.. मोठेपणाची ही लक्तरं फेकून दे आणि भेट मित्रांना..ऑनलाईन नाही, तर घरी जाउन.. एकेक व्यक्ती एकेक पुस्तक आहे.. युंग, फ़्राईड पेक्षा जास्त प्रगल्भ आणि सोऽऽप्पं! आणि हो, त्यांच्या सोबत थोडा थोडा फराळ पण कर.. :)

2008-11-05T08:27:00.000+05:30

माझा एक मित्र विद्रोही आणि पुरोगामी साहित्यिक आहे. शिरा, श्रीखंड, पुरणपोळी इत्यादि बुरसट आणि जुनाट आवडीनिवडी असणारे लोक यांच्या उद्धाराविषयी तो कळकळीने बोलत असतो. बदामाची भजी, कोबीचा शिरा, याचे त्याने बायकोसाठी एक वर्कशॉप सुद्धा घेतले. जीवन जर एक आव्हान असेल तर जेवण सुद्धा आव्हान असले पाहिजे असे त्याने मला एकदा ठणकाउन सांगितले होते. त्याचे पुरोगामी विचार मी शांतपणे(दुसरे काय करणार?) ऐकत असताना वहिनींनी फराळाची डिश समोर आणली.आता तो कितीही आणि काहीही बोलला तरी चालेल..(तुळशीच्या लग्नापर्यंत चालतो फ़राळ याची पुन्हा आठवण करुन देतो..असोऽऽऽ) वहीनी रिलायन्स मध्ये कामाला आणि लाडू आणि चिवडा "इकॉनॉमी पॅक"चा?? How interesting na sss .खरं तर यांनी हो तो बिग होऽऽऽ असं म्हटलं पाहिजे.. असोऽऽऽ आर्थिक मंदी कडे दुर्लक्ष करुन ..आपल्याला फक्त फराळाशी देणे घेणे.. बाकी गोष्टी द्याव्या सोडून हेच बरे! धीरुभाईचं पर्सुएशन ऑफ़ गोल्स इन पिरिअड ऑफ ऍडव्हर्सिटीज" हे मी काय विसरलो नऽऽई... त्या गोल लाडूचं पर्सुएशन आर्थिक मंदीचं सावट असलेल्या फराळात सॉरी..काळात करणे आवश्यक असे स्वतःशीच म्हणत मी "करलो फराळ मुठ्ठी में असंच काहीतरी म्हणालो !"..

2008-11-04T18:24:00.000+05:30

लीमन ब्रदर्सकडून न्यू.श.नि. बंडूस {टीप- न्यू.श.नि. म्हणजे न्यूयॉर्क शहर (अ)निवासी} जितक्या अपेक्षा होत्या त्यापेक्षा अधिक अपेक्षांचे निरागस ओझे घेऊन मी शिरुकाकांच्या घरी फराळास गेलो. (तुळशीच्या लग्नापर्यंत फराळ चालत असतो हे आपल्या माहितीस्तव)....पण माझा न्यू.श.नि.बंड्यापेक्षा अधिकच अन फार्फार भ्रमनिरास झाला. :((((( ...... आर्थिक मंदीत फराळाचा इंडेक्स एका प्लेटवरून चक्क एका इवल्याश्या लाडवावर यावा?????????? काय हे दिवस :(((((( असोऽऽऽ.... पण अश्या गोष्टींकडे मी लक्ष देत नाही ..शेवटी "ज्याचा त्याचा....." असतो ना! नशीबातला लिहिलेला तो लाडू खाता खाता, मला न्यू.श.नि. प्रमाणेच घराची ओढ लागली.. माझी गॄहलक्ष्मी "चीन"प्रमाणे फराळाची मोठ्ठी उत्पादक असून मी "अमेरिके"प्रमाणे मोठ्ठा कंज्युमर आहे! पण कच्च्या मालावरील वाढता खर्च पहाता खरोखर्च मी पण ओबामा प्रमाणे अनेक इच्छा बाजूला ठेवून दिल्या!असोऽऽ वित्तीय वर्षाच्या शेवटच्या तिमाहीत चांगले पदार्थ खायला मिळतील असे एका इ-दीवाळी अंकात इ-भविष्य वाचले आहे.. तोपर्यंत स्टॉक कडे लक्ष देतो.. हॅप्पी फराळ !!!

2008-10-27T17:29:00.000+05:30

धनु राशीचा स्वामी, गुरु असल्यामुळे, मी रेसीपी-गुरु डॉट कॉम हे नाव रजिस्टर करु का? :O
बघा, लगेच तुमच्या मनात आले ना, हे नाव आपण पटकन उचलू म्हणून.. :P.. खाणे आणि गाणे स्वात्मसुखासाठी असावे !!! {कलाकॄती, रसिक, मेजवानी, फ़र्माईश आणि सादरीकरण} हे खाणे आणि गाणे या दोन्हीचे "पंचांग" आहे.. या पाच अंगाने खवैय्या आणि गवैय्या खुलत जातो !!! माझ्या गॄहलक्ष्मीची रास "तुळ" असल्यामुळे मला कायम "वजन" आणि "संतुलित आहार" असा फ़ालतू उपदेश ऐकावा लागतो.. :( ::शरदभाऊ उपाध्येंनी एकदा तिचं बौद्धिक घेतले तर बरे.. माझ्या राशीचे वर्णन करताना, विकीपेडियाकार म्हणतात की ऍम्बिशिअस, डिव्होटेड टू "गोल्स"... हे वाचून उमजले की मला, गुलाब-जाम, लाडू, रसगुल्ला, छेना अंगूर इत्यादि "गोल" पदार्थ का आवडतात.. पंचांग लिहीणे लगेच थांबवतो एवढ्यावरच.. "अंधश्रद्धा निर्मुलन समिती वाले" फराळाला बोलवायचे नाहीत कदाचित..परत मला त्यांची चांद्रयान मोहिमेची बडबड ऐकून घ्यावी लागेल.. तिथं तुर्तास तरी फराळाची सोय नाही..फ़क्त दगड आणि माती.. मी त्यांना वॄशभ राशीचे म्हणालो हे ऐन दीवाळीत सांगू नका त्यांना..

फराळाचे जिन्नस..

2008-10-25T20:59:00.000+05:30

मला उमजलेले संजीव कपूर, विष्णू मनोहर यांच्या अमर कलाकॄती, झटपट करा स्वयंपाक, मराठमोळ्या फराळाचे एकशे एक प्रकार, सुबोधच्या सासूबाई आणि दुर्बोध रेसिपीज, अश्या अनेक नावांना मी माझ्या आय पी आर कन्सल्टंट ला कळवायचे ठरवले आहे.. ही माझी अनेक दिवसांची इच्छा, दीवाळीच्या सणात आणखी तीव्र होवू लागते ! सणाच्या अनेक रेसिपीज बनवताना, मी किचनमध्ये असा "गंधभरला श्वास" घेतोय, तितक्यात, बायकोची सूचना आली, उचला आधी तो तुमचा डब्बा... :x [ लॅपटॉप चा इतका घोर अपमान :( ] अन बाहेर हॉलमध्ये बसा.. :( असोऽऽऽऽ.. :( पण चिवडा बनवतानाची फोडणी, चकलीचा तो मोहक आकार, बाहेरून ग्लॅमर नसलेली पण आतून गोऽऽड अशी करंजी, शेव तळत असतानाचा मस्त सुवास, आणि गुलाबजाम कढईत सोडतानाचे संगीत, तसे बाहेर हॉलमध्ये पण ऐकू शकतो आपण.. असे मनाशीच म्हणून उठतो बाबा एकदाचा ....

ग्राफ़िक यूजर इंटरफेस बनवताना बहुतेक मायक्रोसॉफ्ट ने पाकशास्त्रापासून प्रेरणा घेतली असावी...खरी पाककुशल गॄहिणी ती जी कोंड्याचा मांडा करते. हाच नियम संगणक शास्त्राला देखील लागू आहे.. साधं सॉफ्टवेअर वापरून जो कलाकॄतीचं चीज करतो, तो खरा मल्टीमिडीया आर्टिस्ट! पाककलेचा उत्कट आविष्कार हा सुद्धा मल्टीमिडियाचाच एक प्रकार आहे! किती साधनं वापरावी लागतात हे पहा ना! फाईल फोटोशॉप मधून घ्या आफ्टर इफेक्ट्स मध्ये ..एखादा इमेज सिक्वेन्स मॅक्स किंवा मायामधून घ्या आफ्टर इफेक्ट्स मध्ये.. तिला पुन्हा एखादं प्लग इन जोडून प्रीमिअर मध्ये न्या..अनेक सोपस्कार करून मग एखादं ऍनिमेशन तयार होतं..तसंच गोड, तुरट, आंबट, तिखट या मल्टी मिडीया चा कौशल्यपूर्ण वापर एखादी गॄहिणी करत असते.. दिवाळीच्या दिवसात, कलावंतांचा स्टूडिओ आणि गॄहिणींचं स्वयंपाकघर या दोन्ही ठिकाणी मल्टीमिडिया ची तन्मयतेने साधना चाललेली असते, यातूनच उभे रहातात अफलातून आर्टवर्क्स आणि अप्रतिम फराळाचे जिन्नस..... :)

2008-10-20T11:00:00.000+05:30

आमटी या शब्दात जरी आम असला तरी असते मात्र खास...
गाईचं दूध धारोष्ण प्यावं अन आमटी वाफ़ाळत असलेली असावी असं एका थोर्थोर माणसाचं म्हणणं आहे.. " You might have understood so far, How modest I am .. :P

त्या विरघळलेल्या चिंच गुळाची शपथ तुला आहे" अशी कविताच मग जीभेवर येते.. अहो, जीभेवर आमटी ठेवणं ही कल्पनाच मुळात कशी काव्यपूर्ण वाटते .. नाही का? भुईमुग किंवा कच्च्या शेंगांची आमटी, कटाची आमटी, मिश्र डाळींची आमटी..या महाराष्ट्रातील एंडेमिक आणि क्रिटीकली एंडेंजर्ड प्रकारांना आपणच जोपासले पाहिजे! जर पाकशास्त्राचे "रेड डेटा बुक" पुढे मागे चापले क्षमस्व "छापले" गेले तर त्यासाठी हे सायटेशन मी माझ्याकडून करुन ठेवत आहे.... आणखी एक महत्वाचे म्हणजे "मॅनर्स" च्या श्रोणीपॄष्ठावर सरळ सरळ लत्ताप्रहार करून , भाकरी एकतर आमटीत कुस्करून खावी किंवा मग पाची बोटांचे "इंटीग्रेशन" करुन सरळ त्याचा भुरका मारावा या दोन्ही संकल्पनांची एखादी कार्यशाळा घेऊ या का आपण?

पनीर

2008-10-08T13:29:00.000+05:30

पनीर हे नांव ऐकले, की माझ्या तोंडात नीर दाटून येते....

उत्तम पनीर बाजारात निवडता येणे, ही पण एक क्राफ़्ट आहे. तेथे पाहिजे जातीचे!

तुम्ही कधी क्राफ़्ट्स-उमन असं ऐकलंय का ? नेमका शब्द आहे "क्राफ़्ट्समॅन".. भाजी आणण्याचे सत्कर्म सुखी कुटुंबात पुरुषांना करावे लागते, हे सुद्धा क्राफ़्ट म्हणण्याचे एक कारण आहे..उत्तम पनीर ते "जे हाताल चिकटत नाही आणि थोडंसं चिमटित धरताच सहज मोकळं होऊन जातं"... या मुद्यावर अनेक दॄष्टीकोन असू शकतात परंतु, पनीर निवडणं एक क्राफ़्ट आहे हे निश्चित.. पनीर उत्तर भारतात नेमके दिल्लीच्या आसपास भरपूर आणि ताजे मिळते असे ऐकून आहे. अर्थातच तसा "योग" येण्याची मी वाट पहात आहे.पनीर फ़ेस्टीव्हल सारख्या अनेक कल्पना अजून मी लपऊन ठेवल्या आहेत कारण फ़क्त आय पी आर आणि परक्याच्या कल्पनेवर डोळा असणारे अनेक लोक मला अक्षरशः माहिती आहेत..असोऽऽऽऽ..

पनीर बटर मसाला, मी जवळपास भेटी दिलेल्या सर्व शहरांमधून चाखलाय आजवर..पण औरंगाबाद च्या "लाडली" सारखा कुणाला जमणार नाही, यावर आपली पैज.. बोलाऽऽऽऽ... सिडको मधलं हे तसं मध्यमवर्गीयांचं प्यारं हॉटेल.. पण पंजाबी डिशेस अश्या बनतात इथं की अक्खा पंजाब फिदा होऊन जाईल. आता हॉटेल औरंगाबाद चं म्हणून नाकं मुरडू नका.. अस्मिता अशी जपावी, खाण्यात सुद्धा.. माझ्या मराठवाड्यावर माझं प्रेम आहे.. इथल्या समृद्ध आणि विविधतेने नटलेल्या पदार्थांचा मला अभिमान आहे.. त्यांची चव किमान एकदा तरी घेण्याची पात्रता माझे अंगी यावी म्हणून मी प्रत्येकाशी सौजन्याने वागेन..असोऽऽऽऽ

धाबा आणि पनीर म्हणजे, ठुमरी आणि हिमेश.. न जमणारं गणित.. सर्व नियम धाब्यावर बसवून, धाबेवाले शिळ्या पनीराचे असे पदार्थ बनवतात की कडकडीत वैराग्य उत्पन्न व्हावे...

पनीर मंचूरिअन पासून थाय पनीर चिली पर्यंत या पदार्थाचा कॉस्मोपोलिटीअन संचार बघितला की अन्न हे पूर्णब्रम्ह आणि "स्थलःत्रयातीतः" असल्याची खात्री पटते. पनीर भुर्जी , पालक पनीर, पनीर टिक्का मसाला, एकापाठोपाठ एक पनीरच्या डिशेस ची नांवं घेणारा वेटर बघून मी एकदा एकाचं कौतुक केलं होतं. त्याला टीप देताच तो मला गहिवरुन म्हणाला, "गुरुजी मला पैसे नकोत.. फ़क्त जीभेवरती पनीर ठेवा आणि "वाऽऽह म्हणा"..

श्रीखंड

2008-10-02T18:09:00.000+05:30

श्रीखंड बनवणे ही सहासष्टावी कला आहे याबाबत कुणाचेच दुमत नसेल. रेडीमेड श्रीखंड हा एक ऐनवेळेचा पर्याय झाला. पण श्रीखंडाची माझी स्वतःची रेसिपी मी थोडा भीत भीतच देतोय... लगेच कुणीतरी त्यावर बौद्धिक मालकी सांगायला येईल.. हा प्रांत तसा आय पी आर पासून दूर असलेला बरा. असोऽऽऽऽऽ.. रेसिपी सांगतो..

उत्तम दही घ्या. मातीच्या मडक्यात बनवलेले असले तर क्या बात है.. त्याला रात्री कापडात बांधून टांगा..(वाहन असा अर्थ येथे घेऊ नये) सकाळी त्यातील चक्का बाजूला काढा..अन आता त्याच्या आकारमानाच्या अर्धे किसमिस घ्या.. दगडावर वाटता आले तर उत्तम अन्यथा मिश्रणयंत्र(आंग्लभाषेत मिक्सर) चालेल. ती पेस्ट, चक्क्यात मिसळून चमच्याने २० मिनिटे घोटा.. त्यात थोडाफ़ार सुकामेवा टाका..आणि पुन्हा तेवढेच घोटा... श्रीखंड तयार!

महाराष्ट्राच्या श्रीखंडाचा जुळा भाउ तुम्हाला आढळेल बंगालमध्ये. ते त्याला मिष्टी दोही म्हणतात. बंगाल जादूसाठी प्रसिद्ध आहे. मिठाईचे विश्व हा देखील जादूचा प्रांत आहे. येथे अनेक लहान लहान ट्रीक्स असतात ज्या जिभेला चवीच्या विलक्षण वैविध्याने सुखाऊन जातात. मिठाई तीच, पण वेलची किंवा केशर यांच्या सहवासात अमुलाग्र बदलून जाते. श्रीखंड सुद्धा कधी आम्रखंड तर कधी व्हॅनिला, रास्पबेरीच्या संगे जुन्या युगाची कात टाकून "इंटरकॉन्टीनेन्टल" होऊन जातं. या पदार्थाची थोरवीच इतकी की देव सुद्धा संत एकनाथांच्या घरी या नांवानं वर्षानुवर्षे राहिला. नाथांघरी राबणारा श्रीखंड्या हे ईश्वराचं मनोहारी रुप, पूर्णयोगी श्रीएकनाथांना पण कळलं नाही..

दादर स्टेशनचा दादरा उतरून खाली येताच हसतमुखानं स्वागत करणारं कैलास मंदीर... तिथं चमच्यानं लस्सी "खातात".. सोनी वाल्यांनी "लस्सी जैसी कोई नहीं" बनवायला घेतल्यानंतर स्टॊरीत थोडासा चेंज झाला हे माझ्या एका मित्रानं मला सांगितलं होतं म्हणून शेवटी "ल चा ज केला" असोऽऽऽऽऽऽऽऽ.. पण मी ऐकलंय की कित्येक श्रीखंड विक्रेते तिथून लस्सी घेऊन जात आणि श्रीखंड म्हणून विकत असत. याच श्रीखंडावर अनेक माजघरातल्या "आर अँड डी" टीम्स राब राबल्या.. त्यातून जिव्हासुखोपनिषदातील अनेक रह्स्यं उलगडली. श्रीखंड पुरी चं नातं, हीर रांझा, लैला मजनू सारखं चिरंतन आहे.. दोघांना एकमेकांशिवाय अस्तित्वच नाही मुळी!

शिरा

2008-09-29T09:29:00.000+05:30

वर्गात बॉटनी शिकवताना चुकून एकदा व्हेन्स म्हणजे "पानातल्या शिरा"म्हणण्याऐवजी, "पानातला शिरा" असं बोलून गेलो.पर्याय नाही...काय करणार..एकतर तूपावर असणारे विलक्षण प्रेम आणि मग तूपाला आत्मसात करून जीभेला घायाळ करणारा हा प्रकार...

शिरा शक्यतो हॉटेलात खाऊ नये हा सल्ला मी अनेकांना निव्वळ प्रेमापोटी देत असतो. हॉटेलांचं तुपाशी प्रेम कदाचितच जमतं... एखादा महापुरुष असतो, कुठेतरी बाजीराव रोडवर जो उकडीच्या मोदकावर तूप ओतून प्रतिक्रियेसाठी डोळ्यात प्राण आणून पहातो.. बाकी हॉटेल्स या पाकशास्त्राच्या वजीराचा घोर अपमान करतात. शिरा तसा सोज्वळ असला तरीही वैविध्याचं लेणं हासुद्धा हौसेनं स्वीकारतो. बदामाचा शिरा हा त्यातला मुकुट. बाकी रव्याचा किंवा मैद्याचा असे सर्वसाधारण प्रकारसुद्धा आहेतच. प्रसादाचा शिरा रव्याचा तर जावायासाठीचा शिरा बदामाचा हे एक पारंपारिक सत्य आहे. शिरा एकदा तोंडात "शिर"ला की मीसुद्धा आस्वादाचा हात धरून रसनारसाच्या डोहात खोल बुडी मारतो.

असावे सुंदर तूपाचे तळे

2008-09-09T00:14:00.000+05:30

असावे सुंदर तूपाचे तळे ! अशी एक लहानपणी मी कविता केल्याचे आठवते. तूप हा आपला जिव्हाळ्याचा विषय! चार्वाकासारखा निरीश्वरवादी तत्वचिंतक "ॠणं कॄत्वा घॄतं पिबेत" असं म्हणतो, तर वैदिक वाङमय तूपाचा संबंध मेधा म्हणजे बुद्धीशी जोडतं! थोडक्यात, आस्तिक असो वा नास्तिक, दोघांचापण तूप हा जिव्हाळ्याचा विषय आहे.

चिऊकाऊचे घास खाताना, तूपसाखरेचा जीवनात झालेला प्रवेश, बालपणीच्या भावविश्वाला जणू स्निग्धतेचा स्पर्श देतो. माकडा माकडा हुप्प!! तुझ्या शेपटीला तूप! ही बालवाडीतील कविता तूपाचं श्रेष्ठत्व पटवून देते! चांदोबा चांदोबा भागलास का? असं विचारत विचारत, त्याला तूप-पोळी खाण्याचं आमंत्रण दिल्यावर चांदोबाला काय वाटत असेल ते "नील आर्मस्ट्रॉंग" ला सुद्धा कळणार नाही! बोलीभाषेत, मिशीला तेल लावणे अश्या म्हणी नाहीत, तर तिथं तूपाला प्राधान्य! खाईन तर तुपाशी, नाहीतर राहीन उपाशी अश्या विचारप्रवर्तक म्हणी म्हणजे मानवी जीवनात तूपाला असणारं असाधारण महत्व सांगून जातात! तूप-पोळी, तूपसाखर, तूप-भात, नुसतंच रवाळ तूप, जिव्हासुखोपनिषदात, तूपाला अनन्यसाधारण स्थान आहे!

मिठाई शुद्ध तूपात बनवलेली असावी हा आग्रह धरणा-या चार हलवायांनीच मिठाईचा गोडवा जपून ठेवला आहे!आमच्या लातूरात, इडली सेंटर्स वर रविवारी शुद्ध तूपाची जिलेबी हा एक घायाळ करणारा प्रकार असतो! प्रसन्न चेहेरे घेऊन सकाळी सकाळी आमंत्रण ची ईडली आणि शुद्ध तूपाची जिलेबी झोडणारा कुटुंबवत्सल महामानव बघितला की रविवार जणू कॄतार्थ झाल्यासारखा वाटतो.

आयुर्वेदिक डॉक्टरांबरोबर माझे जरा कमी पटते, कारण तूप हा वास्तविक फक्त जीभेवरच टाकण्याचा प्रकार आहे असे माझे भाबडे वाटले तरीही प्रामणिक मत आहे!ते नाकात, कानात टाकण्याचा सल्ला देणे हे खाद्यसंस्कॄतीच्या आचारसंहितेत बसत नाही! असो...तूपाचा आणि अध्यात्माचा अगदी निकटचा संबंध आहे. देवासमोर तेलवात जरी लावलेली असली तरी ओवाळणी मात्र निर्विवाद तूपाच्या दिव्यानेच करायची. पंचामॄताचा महत्वाचा घटक म्हणजे तूप! तेदेखील एक अमॄतच आहे ना!!!

उदरभरण नोहे जाणिजे यज्ञकर्म,

2007-11-10T16:32:00.000+05:30

उदरभरण नोहे जाणिजे यज्ञकर्म, असे भक्तिभावाने म्हणून अन्नब्रह्माची उपासना करणा-या लोकांविषयी मला उपजत प्रेम वाटते. मागे एकदा एका मित्राला म्हणालो पण-- विकीपेडिया जोपर्यंत आयडियल बुक डेपो जवळचा बटाटेवडा आणि सांगलीची भेळ हे पदार्थ सामाऊन घेत नाही तोपर्यंत तो अपूर्ण रहाणार. त्या ज्ञानकोषाच्या संकलकाला नांदेड भाग्यनगर कॉर्नरची पाणीपुरी, लातूरच्या जहागीरदारचे पोहे, बीड ला जाताना मस्साजोगचा पोहे मिश्रीत चिवडा, उजनी आणि नरसोबावाडीची बासुंदी,सातारचे कंदी पेढे, बेळ्गावचा कुंदा, नागपूरच्या चर्च समोरील तिखट रस्सा टाकलेले पोहे खाऊ घातले, म्हणजे जाणवेल की आपला या प्रांतातील व्यासंग फारच अपूर्ण आहे बुवा!

शाकाहार उत्तम आहार असे मी म्हणतो त्यामागे एक अनुभवांनी समॄद्ध असे एक व्यापक निरीक्षण आणि चिंतन आहे. पाकशास्त्रीय निरीक्षण फक्त चक्षुरिंद्रियाचा विषय नाही, तर खमंग फोडणीचा खुणावणारा सुगंध, वेलची घातलेल्या श्रीखंडावर सहज गेलेली दॄष्टी ,चटका बसत असताना ऊत्तम कढीला झालेला पाच एकात्म बॊटांचा स्पर्श आणि मग रसनेवर त्या अन्नब्रम्हाची तन्मयतेने केलेली प्राण-प्रतिष्ठा, कानांनी ऐकलेले आग्रहाचे गॊड आवाहन, हे पाहून दिव्यत्व म्हणतात ते हेच काय याचा साक्षात्कार होतोच होतो. गीतेच्या पंधराव्या अध्यायात भगवंतानी सांगितले आहे की सर्व इंद्रियांमधून घेतले जाणारे भोग मीच घेतो, हे पाकशास्त्रीय निरीक्षणात पटू लागते. उपनिषदे आत्म्याला रसो वै सः का म्हणतात ते उपवास करून देह वृथा शीणवणारा बापडा जीव कसे जाणणार?

पूरणपोळी हा पूर्णान्न-पोळीचा अपभ्रंश आहे. पोळी सा-या रंगात रंगून पण कशी वेगळी, नाही का? शिमग्याला साहेबाच्या *** वर बंदूकीची गोळी म्हणताना पोळीचा उल्लेख तर, सणासुदीला देवाचं स्मरण करत तुपात भिजवलेल्या पोळीचा घेतलेला आस्वाद, कधी खव्याच्या सहवासाने कळी खुललेली पुरणपोळी, तर कधी दुधाशी मैत्री जोडून रुक्षपणाचे जोखड झुगारणारी पोळी, पोळीचे अक्षरशः अनेक अवतार आहेत. चोचलासुराचे मर्दन लीलया करणारी पोळी, वारी वारी जन्म मरणाते वारी अशीच..

अगदी सकाळचं उदाहरण घ्या. भारतीय जीवनशैलीची सकाळ, आहाराच्या वैविध्यापासून होते. वैविध्य उत्क्रांतीचे कारण आहे आणि उत्क्रांतीच्या शिखरावर देखील आढळते. एखादा उत्क्रांत फलंदाज तो, ज्याच्या भात्यात सर्व फटके असतात. उत्क्रांत गाणारा तोच जो अनेक शैलींचा खुबीने वापर करतो. अन्यथा मग त्याचा हिमेश रेशमिया होतो. उत्क्रांत प्रजातींमध्ये पराकोटीचे जैविक वैविध्य आढळते असा जीवशास्त्रीय नियमच आहे. तोच नियम पाकशास्त्राला लागू आहे. शास्त्रीय संगीतात आळवल्या जाणा-या रागांच्या ठराविक वेळा असतात. त्या वेळी त्या रागाचा अप्रतिम अविष्कार होतो तसेच खाण्याचे आहे. काही पदार्थ सकाळी, तर काही संध्याकाळी, विशेष भावतात. सकाळी वर्तमान-पत्र आणि चहा, स्नानानंतर आन्हिक आणि मग जिव्हासुखोपनिषदाची संथा. उपाहार किंवा प्राकॄतात नाष्ता, आसेतुहिमाचल भारतात, अनेक शैलींनी व्यक्त होतो. शास्त्रीय संगीत जरी एक असले तरी त्यात घराण्यांचा विशिष्ट बाज आढळतो. बनारस, ग्वाल्हेर यासारखे उत्तर भारतीय प्रकार, आणि दक्षिणेकडील संगीतचा अलगच बाज, तसेच इडली, दोसा, वडा, उत्तप्पा, गुंटपांगळू इत्यादि, दक्षिण भारतीय पदार्थ.

महाराष्ट्रात पोहे हा प्रकार प्रभात-समयीचा ठरलेला उपाहार. इंदोर सारख्या मराठी भाषिक भरपूर असलेल्या भागात पण महाराष्ट्राच्या या पोह्यांनी आपला शिरकाव केलाच ना! गुजराथच्या पोरबंदरचे आणि पोह्यांचे ऋणानुबंध श्रीकॄष्ण- सुदाम्याच्या मैत्रीला एक ऐतिहासिक भाव-संदर्भ देऊन गेले. गुजराथी उपाहाराने एक सुंदर उपहार, शाकाहारी लोकांना दिला. तो म्हणजे, खमण-ढोकळा. फाफडा, भावनागरी शेव आणि पापडी, हे जवळचे गुजराथी नातेवाईक, पण वैविध्यातून उत्क्रांतीचा मूलमंत्र, या तिघांनी स्वीकारला आहे.

उत्तम भोजन स्वतः करणारा आणि तॄप्त होईस्तोवर .... "इंग्रजीत टू मेक बोथ एन्ड्स मीट"... असे खाऊ घालणारा, हे दोन्ही महामानव मानवी संस्कॄतीचे आदर्श आहेत असे माझे व्यक्तिगत चिंतन आहे. मंचुरिअन हा पाकशास्त्रातील काव्यप्रकार आणि स्वीट कॉर्न सूप या अजरामर देणग्या चीन ने भारताला दिल्या या पलिकडे माझे आंतरराष्ट्रीय नातेसंबंधावर चिंतन नाही..आफ़गाणिस्तान च्या अफ़ाट प्रदेशात चक्क ज्वारीचे पीक घेऊन हुरडा करावा.. मग जॉर्ज काका आणि लादेन मामा यांचे सुर पुन्हा जुळण्या साठी त्यांना भाजलेली मक्याची कणसे आणि हुरडा मनसोक्त खाऊ घालावा...उत्क्रांतीचा नियम डॉर्विनला कसा सुचला असावा याचे उत्तर मराठवाड्याच्या माकड-चिवडा या प्रकारात असावे असे मला राहून राहून वाटते. फॊडणी ना देता अपरिपक्व अवस्थेत कच्चा चिवडा तो माकड चिवडा आणि उत्क्रांत हॊऊन फॊडणी ने समॄद्ध असा चिवडा तो पक्का मानव चिवडा हे माझे पाक-जीवशास्त्रीय चिंतन आहे. भौतिकशास्त्रातील "लॉ ऑफ़ कॉंझर्व्हेशन ऑफ़ मास " लॅव्हासिये " तेव्हाच मांडू शकला जेव्हा त्याने शिळ्या भाकरीचे पुन्हा फॊडणी दिलेले तुकडे मन लावून खाल्ले असे मला का वाटते कॊणास ठाऊक..?पण उत्तम खवय्ये आणि उत्तम गवय्ये मला अंतःअकरणात खोलवर भिडून जातात.